85
صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ * وَ يُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ وَ يَتُوبُ اللّٰهُ عَلىٰ مَنْ يَشٰاءُ وَ اللّٰهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ 1و به فاصلۀ هر فراز از آيات، نام خزاعه را مىآورد.
اين خبر با گفتههاى ابنعقبه و ابناسحاق در خصوص دستور پيامبر صلى الله عليه و آله براى خوددارى از جنگ با كسانىكه روز فتح مكه نجنگيدند - مگر آنهايى كه استثنا كرد - مغايرت دارد. دليل درستىِ حديث نقل شده از سوى فاكهى، خواهد آمد.
از ديگر اخبار دالّ بر اجتماع قريش مكه براى جنگ با مسلمانان در روز فتح مكه، حديثى است كه موسى بن عقبه در مغازى نقل كرده است؛ آنجا كه در خبر مربوط به فتح، مىگويد: در پايين مكه بنىبكر و بنىحارث بن عبد مناة و هذيل ساكن بودند كه قريش از ايشان و حبشىهاى همراه آنان كمك گرفتند وبه آنها دستور دادند در پايين مكه باشند.
آن گاه مىگويد: چون خالد بن وليد روانه شد تا از پايين مكه وارد شود، بنىبكربن وائل با او روبرو شدند و به نبرد پرداختند، ولى شكست خوردند و از بنىبكر نزديك به بيست تن و از هذيل نيز سه يا چهار تن كشته شدند و بقيه پا به فرار گذاشتند.
ابناسحاق در سيرۀ خود: «تهذيب سيره ابنهشام»، مطلبى مبنى بر عدم درگيرى قريش با مسلمانان در روز فتح مكه دارد. او در خبر فتح مكه مىگويد: عبداللّٰهبن ابىنجيح و عبداللّٰه بن ابى بكر به من گفتهاند كه صفوان بن اميه و عكرمة بن ابىجهل و سهيل بن عمرو مردم را در خندمه گرد آورده بودند تا جنگ كنند.
ابناسحاق پس از بيان خبر حماس بن قيس مىگويد: وقتى ياوران مسلمان خالدبن وليد با كفّار روبرو شدند، اندكى به نبرد با آنها پرداختند تا اينكه كُرزبن جابر، فردى از قبيله محارب بن فهر و خنيسبن خالدبن ربيعةبن اصرم، از همپيمانان بنىمنقذ - كه پيش از آن در ميان لشكريان خالدبن وليد بودند و از وى روى برگرداندند - كشته شدند.
ابناسحاق سپس مىگويد: عبداللّٰه بن ابىنجيح و عبداللّٰه بن ابىبكر برايم گفتهاند:
سَلَمة بن مَيْلاء از خاندان جهينه كه از لشكريان خالد بود و نيز تعدادى از مشركان -