306
آداب ورود به كعبه
آداب ورود به كعبه بسيار است؛ از جمله: غسل كردن، كه از عبدالكريم‌بن ابى‌مخارق روايت شده است، و نيز كفش و نعلين در آوردن، كه در سنن سعيدبن منصور از عطا و طاووس و مجاهد در اين زمينه روايت وجود دارد و مالك نيز دخول به كعبه با نعلين و كفش را مكروه دانسته و نظر حنبلى‌ها نيز همين است. ديگر اين كه نبايد چشم به سقف بدوزيم؛ زيرا حديثى در اين مورد آمده است كه از عايشه روايت شده و حاكم در «المستدرك» 1 آن را آورده و گفته است: اين حديث به شرط شيخين صحيح است.
حديث مذكور در باب نهم آمد. بنا به گفتۀ محبّ طبرى در «القرى» به‌طور كلّى، بالا گرفتن چشم و نگاه در جهت بالاى درون كعبه، مكروه دانسته شده؛ زيرا باعث غفلت و بى‌توجهى مى‌شود وممكن است ازدحامى پديد آورد كه خود يا ديگران را دچار زحمت كند. «نووى» و ديگران به اين نكته اشاره كرده‌اند.
(از آداب) ديگر آن است كه : جز به هنگام ضرورت يا براى امر به معروف و نهى از منكر، با كسى صحبت نكند. نيز دل و جان به خشوع و خضوع بسپارد و اگر توانست چشم از اشك پرسازد و يا لااقل تظاهر به اين حالت كند. اين دو مورد را محبّ طبرى ذكر كرده كه عين گفتۀ او بيان شد.
ديگر آن كه: از هيچ مخلوقى درخواستى نكند. در اين باره روايتى از سفيان بن عُيَيْنه داريم كه مى‌گويد: هشام‌بن عبدالملك وارد كعبه شد، در آنجا سالم‌بن عبداللّٰه‌بن عمربن خطاب را ديد، به او گفت: بگو چه درخواستى داشتى؟ گفت: از خدا شرمم مى‌آيد كه در خانۀ خدا از ديگرى درخواست كنم.
فاكهى نيز اين روايت را به گونه‌اى آورده كه معلوم مى‌شود كسى كه طرف هشام‌بن عبدالملك بوده (و از او درخواستى نكرد)، كسى جز سالم‌بن عبداللّٰه است؛ زيرا مى‌گويد: محمدبن ابى‌عمر نقل كرده كه سفيان بن عيينه گفت: از برخى شنيدم يكى از