181(حضرت آدم عليه السلام ) كعبه را از پنج كوه؛ يعنى لبنان، طور زيتا، طور سينا، جودىّ و حِرا ساخت تا اينكه بر روى زمين قرار گرفت و استوار شد. ¹ در خبر دوم: حضرت آدم عليه السلام نخستين كسى است كه خانه را ساخت و در آن نماز گزارد. ² در كتاب عبدالرزاق آمده است كه حضرت آدم عليه السلام كعبه را از اين پنج كوه ساخت و كوه حِرا را محور كار خود (مربض) قرار داد.

محبّ طبرى گويد: «مربض» شالودۀ دايره مانند خانۀ كعبه است. ازرقى در اثناى خبر مربوط به بناى كعبه به وسيلۀ حضرت ابراهيم خليل عليه السلام ، به سند خود از ابن‌اسحاق خبرى را نقل مى‌كند كه نشان از ساختن كعبه به وسيلۀ حضرت آدم دارد. ³ در اين كه نخست ملائكه كعبه را ساخته‌اند يا حضرت آدم عليه السلام ، اختلاف است. ازرقى شاهدى بر هر دو ادّعا آورده است و ما آنها را در اصل اين كتاب نقل كرده‌ايم.

بيت‌المعمور كه خداوند براى آدم فرو فرستاد

در تاريخ ازرقى به نقل از مقاتل، با اسناد حديث به پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده كه آن حضرت در سخنانى فرموده‌اند: حضرت آدم عليه السلام گفت: پروردگارا ! من بر بدبختى خويش آگاهم. من اندكى از نور تو را مى‌بينم. خداوند نيز «بيت المعمور» را هم عرض خانۀ كعبه در ياقوت سرخ براى او فرو فرستاد كه البته طول آن از آسمان تا زمين بود و به وى دستور داد كه به گرد آن طواف كند و بدين ترتيب خداوند غصّه و ناراحتى حضرت آدم عليه السلام را برطرف ساخت تا اين كه در زمان نوح ⁴ (بيت معمور) برداشته شد.

ازرقى نيز در مورد بناى كعبه به وسيلۀ حضرت آدم عليه السلام سخن گفته است. وى به سند خود از وهب‌بن منبّه نقل كرده كه او گفت: چون خيمه‌اى كه پس از هبوط حضرت آدم به زمين، براى پوشش او در نظر گرفته شده بود، پس از وفات آدم، برداشته شد. فرزندان او