131هفتم ذرع مىشود. بدين ترتيب اندازۀ حريم حرم را از همه طرفهاى معروف، بر حسب اندازههاى متفاوت و چهارگانۀ ميل در اصل اين كتاب به رشته تحرير در آورديم و در اين كتاب تنها به ذكر اندازههاى ياد شده بر حسب ميل سه هزار و پانصد ذرعى، بسنده كرديم؛ زيرا اين مقياس، هم برترى دارد و هم اين كه رعايتِ اختصار شده است.
حدود حرم را در اين ابيات نيز به نظم در آوردهاند:
وللحرم التحديد من أرض طيبة
سراينده دو بيت نخست را نمىشناسم و دو بيت آخر نيز متعلق به جدّ پدرى من قاضىالقضات كمالالدين ابىالفضل محمدبن احمد نويرىِ شافعى، قاضى و خطيب مكّه و عالم حجاز در عصر خويش است كه خدايش بيامرزاد ! من اين شعر را در كتاب وى به نام «المسلم بدية الحرّ المسلم» به خط يكى از بزرگان يافتم. برخى از مردم اوّلين بيت سرودۀ جدّم را به گونۀ ديگرى مىخوانند:
و مِن يَمَنٍ سبعٌ بتقديم سينها
وقد كملت فاشكر لربّك إحسانه
و همين نيز نزد مردم مشهور است و توجيه اين اختلاف هم مىتواند از اين قرار باشد كه جدّ من، شعر را به هر دو صورت سروده است. جدّم در بيت اوّل، بر آن بود كه حدّ حرم، از سمت يمن را به روايت ماوردى در «احكام السلطانيه» 1 و به روايت ابىاسحاق شيرازى در «المهذّب» بيان كند؛ زيرا سرايندۀ دو بيت نخست به اين قسمت، نپرداخته بود.
منظور جدّم از سرودن بيتِ دوم اين بود كه در مورد حدّ حرم از سمت طائف و از