174بنا كرده بود،آن هم بر طبق خبرى كه از خاله‌اش عايشه شنيده بود،آن را بنا كرد.مضمون اين حديث آن بود كه رسول صلى الله عليه و آله فرموده بود: اگر قوم تو تازه مسلمان نبودند،كعبه را بر مى‌داشتم و حجر را داخل آن مى‌كردم.قوم تو به خاطر كمبود پول،آن را از كعبه بيرون انداختند.آنگاه براى آن،دو درِ شرقى و غربى قرار مى‌دادم كه مردم از يكى داخل و از ديگرى خارج شوند.همين طور درِ آن را روى زمين نصب مى‌كردم.قوم تو آن را بالا برده‌اند تا هر كس را خواستند اجازۀ ورود دهند و هر كس را نخواستند ندهند. ¹روايتى به اين مضمون در بخارى و مسلم هم آمده است.

ابن زبير بر اساس اين روايت،شروع به بناى كعبه كرد و كعبه به همين صورت بود تا آن كه حجاج به حجاز آمد و از عبدالملك اجازه گرفت كعبه را به همان صورت پيشين كه حِجْر بيرون از آن بود،بازسازى كند و يك در براى آن بگذارد.عبدالملك اجازه داد.

مورّخان گويند بعدها كه عبدالملك حديث مزبور را شنيد،گفت:اى كاش به همان صورتى كه ابن زبير ساخته بود،آن را باقى مى‌گذاشتيم! برخى هم گفته‌اند كه مهدى عباسى خواست آن را مثل بناى ابن زبير بسازد. ²در اين باره با امام مالك مشورت كرد و او گفت:تصور مى‌كنم كعبه بازيچۀ دست ملوك شود؛يكى بر عقيدۀ ابن زبير باشد و ديگرى بر عقيدۀ عبدالملك،يكى آن را خراب كند و ديگرى آن را بسازد! پس مهدى از تصميم خود منصرف شد و كارى نكرد. ³

عبدالملك در سال 75 سقف مسجد را تجديد كرد و در بناى آن از چوب ساج استفاده كرد. ⁴همين طور دستور داد تا روى آن ستون‌ها،سرستون‌هاى زرين گذاشته شود....وى به عامل خود خالد بن عبدالله قسرى دستور داد ميان صفا و مروه را چراغ روشنايى نصب كند.همين طور به او دستور داد تا چراغى برابر ركن حجر الاسود قرار