509است كه آن را كرادم گويند. ¹

در نزديكى مزدلفه بطن محسّر است.آن واديى است ميان مزدلفه و منا جارى.در حديث آمده است كه مزدلفه همه‌اش موقف است مگر وادى محسّر. ²

در فاصلۀ 545 ذراعى وادى محسّر،بستان محسّر واقع شده.بر ديوار اين بستان ميل ششم است.بين وادى و منا وادى شرر است.در سمت راست كسى كه به عرفه مى‌رود.آبى كه مكه را به غرق شدن تهديد مكند از آنجا مى‌آيد.در دو هزار ذراعى محسّر حياض ياقوته واقع شده،اين حياض 3752 ذراع از مسجد منا فاصله دارد. ³

عرفه

عرفه خارج حرم است.ميان آن دو،دو مأزم عرفه واقع شده است.در سمت شمالى.

ابن عباس در تحديد حدود عرفه گويد:حد عرفه از كوهى است مشرف بر بطن عرفه تا كوههاى عرفه تا قصر آل مالك وادى عرفه.

ازرقى در معرفى آن گويد:از كوه مشرف بر بطن عرنه است تا كوههاى عرفه تا وصيق تا بر محل برخورد وصيق به وادى عرفه.در اطراف جنوبى عرفه كبكب است،كه مشرف بر عرفات است. ⁴

كبكب كوهى است سرخ رنگ.چون تو در عرفات توقف كنى كبكب پشت سرت واقع شود. ⁵

نزد كبكب لبنين است و آن دو كوه است كه يكى را لبن اسفل و ديگرى را لبن اعلى گويند.بالاى آن كوهى است به نام مبرك؛زيرا فيل ابرهه در آنجا زانو به زمين زد و نشست. ⁶