238روايت شده است كه گفت:عرض كردم:«يا رسول اللّه!لو اتخذت المقام مصلى»؛«چه نيكوست كه مقام را مصلاى خود قرار دهى»پس خداوند اين آيه را نازل كرد: وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى .همچنين از يوسف بن سليمان روايت شده كه گفت:حاتم بن اسماعيل گفت:جعفر ابن محمد امام صادق عليه السّلام از پدرش از جابر نقل كرده كه فرمود:

پيامبر صلّى اللّه عليه و اله ركن را استلام كرد سپس سه طواف را با حركت تند و چهار طواف ديگر را به طور معمولى طى نمود و آنگاه به سوى مقام ابراهيم آمد و اين آيه را تلاوت نمود:

وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى سپس مقام را ميان خود و كعبه قرار داد و دو ركعت نماز بجاى آورد.بنابراين،طبق اين دو روايت،خواستۀ خداوند از بجا آوردن نماز در كنار مقام،همين جايگاه مشهور مى‌باشد،با توجه به اين گفتار،درستى نظر ما ثابت مى‌شود؛ زيرا علاوه بر روايتى كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و اله نقل شده و تأييدى است بر اين نظر،ظاهر آيۀ قرآن خود دلالت بر اين گفتار دارد و نيازى به تأويل آن نمى‌باشد و تا هنگامى كه دليلى بر نادرستى ظاهر در دست نباشد،نمى‌توانيم از آن دست برداشته و به تأويل باطنى مبهمى اعتماد كنيم و بدون ترديد آنچه كه نزد مردم به عنوان مقام مشهور است،همين مقام ابراهيم بوده كه خداوند در اين باره مى‌فرمايد: وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى .

دو روايتى را كه طبرى در تفسير خود آورده،بخارى نيز در صحيح خود؛يكى را در كتاب تفسير و ديگرى را در كتاب حج نقل كرده است و همچنان كه مى‌بينيم تصريح آيه در اين است كه جايگاه نماز قسمتى از محدودۀ مقام،يعنى اطراف جايگاه مقام است؛ زيرا خود جايگاه سنگ به علت كوچكيش نمى‌تواند محل نماز قرار گيرد،بنابراين مقام جايگاهى بزرگتر و جز آن سنگ مى‌باشد و شايد سنگ مشهور در مقام ابراهيم علامت و نشانه‌اى از براى مقام باشد نه جايگاهى كه بايد بر روى آن نماز گزارد.

اندازۀ مقام ¹

قاضى عزّ الدين بن جماعه مى‌گويد:هنگامى كه در سال 753 ه‍.در مكه مجاور