237موقوفههاى كلانى بود كه با گذشت زمان اين موقوفهها تغيير كرد و گاه دست به دست گشته و از دست شخص موقوف عليهم بيرون آمده و به دستان ديگر قدرتمندان مىرسيد؛به عنوان مثال مىتوان از مدرسۀ قايتباى كه هماكنون در باب السلام در سمت چپ شخصى كه به داخل مىرود قرار دارد.اين مدرسه جايگاه تدريس علوم دينى بوده و موقوفههايى در مصر داشته كه به تدريج بر اثر تصرفهايى كه در موقوفههاى آن گرديد، رو به نابودى رفت و مدرسۀ علوم دينى به مركز پذيرايى از اميران كاروان حج مصرى تغيير يافت و در پايان بعضى از اشراف بنى غالب در آن سكونت مىگزيدند.
مقام ابراهيم عليه السّلام
1-مقام چيست و كجاست؟
خداوند مىفرمايد: إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبٰارَكاً وَ هُدىً لِلْعٰالَمِينَ فِيهِ آيٰاتٌ بَيِّنٰاتٌ مَقٰامُ إِبْرٰاهِيمَ 1و نيز مىفرمايد: وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى 2شيخ المفسرين ابن جرير طبرى در تفسير خود در اين باره چنين مىگويد:
مفسران در تفسير مقام ابراهيم اختلاف نظر دارند،عدهاى از آنان؛مانند ابن عباس، مجاهد و عطاء گفتهاند:مقام يعنى تمامى مناسك حج و مشاعر آن.گروهى ديگر گفتهاند:
مقام ابراهيم شامل عرفات،مزدلفه و جمرات است كه اين مطلب مورد تأييد ابن عباس، مجاهد و عطاء نيز مىباشد.ابن عباس مىگويد:مقام ابراهيم همان سنگى است كه وقتى ساختمان كعبه بالا مىرفت،حضرت براى بالا بردن سنگ بر روى ديوارهاى بيت،مجبور به ايستادن بر روى آن گرديد.
گروه چهارمى در اين باره مىگويند:مقام ابراهيم همان مقام معروف در مسجد الحرام است.گويندۀ اين مطلب قتاده و عمار و سدى مىباشند.
سپس ابن جرير مىگويد:بهترين تفسير نزد ما اين است كه منظور از مقام ابراهيم، همان مقام مشهورى است بدين نام كه در مسجد الحرام قرار دارد؛زيرا از عمر بن خطاب