94نور هدايت علويان پارههاى ظلمت را از هم گسست.
دوّمين بنا:
هنگامى كه مأمون عباسى خلافت را در اختيار گرفت، همۀ عبّاسيان در برابر او ايستادند و او نيز براى آن كه حكومت خود را ثبات دهد و خود را از مخالفت عبّاسيان برهاند، به فرزندان على عليه السلام و شيعيان او توسّل جست و خواهان نزديكى بيشتر به آنان شد تا از اين رهگذر، حكومت خود را از خطر برهاند و بدان استمرار بخشد و جنبشى را كه در مخالفت با عبّاسيان و به رهبرى فرزندان و نوادگان امام حسن عليه السلام و پيروان زيد بن على سامان يافته بود، سركوب كند. او از همين روى، امام على بن موسى الرضا عليه السلام را به ولايتعهدى گماشت.
او همچنين مىخواست خرسندى خراسانيان را كه از دوستداران اهل بيت بودند و او را در پيكار با برادرش امين يارى داده بودند به چنگ آورد. به همين دليل وانمود كرد كه به علوىها نزديك است و به آنان به عنوان سزامندترين كسان براى عهدهدارى خلافت تمايل دارد. اين خود دليلى ديگر بود كه ولايتعهدى را به امام هشتم شيعيان بسپارد.
مأمون در چهارچوب همين سياست در سال 193ه . ق. نشان علويان را جايگزين نشان عباسيان كرد و دستور داد قبر امام حسين عليه السلام بازسازى شود و به شيعيان و علاقمندان اجازه داده شود به زيارت مرقد امامان شيعه بروند. در پى اين دستور شيعيان تا حدّى احساس آزادى كردند و بوى كرامت به مشامشان رسيد و طعم آرامش را چشيدند.
در دورۀ مأمون بنايى در خور بر مضجع شريف امام حسين عليه السلام ساخته شد و اين بنا تا سال 232ه . ق. يعنى دوران زمامدارى متوكّل عبّاسى برجاى ماند. چون متوكّل به قدرت رسيد كينه و دشمنى ديرين او نسبت به امام على عليه السلام و فرزندان و شيعيان و دوستداران آن حضرت، وى را بر آن داشت تا از علويان انتقام بگيرد.
متوكّل بر شيعه سخت گرفت و آنان را در تنگنا قرار داد، فرمان تعقيب علويان را صادر كرد و آنان را از زيارت مرقد امام شهيدان باز داشت. او به گذاشتن پاسگاههاى منع