25شهر مدائن، آهنگ كربلا كرد و اين شهر را گشود. آنگاه به فتح حيره پرداخت و پس از استيلا بر اين شهر، در سال 14ه .ق. ديگر بار به كربلا بازگشت و براى مدتى اين شهر را پايگاه لشكر خود كرد، گرچه پس از چندى كه كوفه ساخته شد و مركز سپاهيان گرديد، به علت مناسب نبودن آب و هوا و بالا بودن ميزان رطوبت در كربلا، پايگاه خود را از اين شهر به كوفه انتقال داد.
ناگفته نماند در سال 36ه . ق. نيز امام على عليه السلام هنگامى كه روانۀ صفّين بود، از سرزمين كربلا گذر كرد و چون از نام آنجا پرسيد، گفتند: اينجا كربلاست. روايتهايى چند دربارۀ آنچه امام عليه السلام در مورد كربلا فرموده است وجود دارد كه نمونههايى را در زير مىآوريم:
1 - چون امام على عليه السلام در كربلا فرود آمد، وضو ساخت و نمازگزارد. آنگاه مشتى از خاك اين سرزمين برداشت، بوييد و گفت: اين زمين را رخدادى گران در پيش است.
همين سرزمين است كه در آن اردو مىزنند و همين جاست كه خونشان برزمين ريخته مىشود.
2 - هم فرمود: اينجا جاى بارافكندن و جاى اردو زدن آنان است.
3 - چون امام عليه السلام به اين سرزمين درآمد، راست و چپ را نگريست و ديدگانش گريان شد. آنگاه گفت: به خداوند سوگند همين سرزمين است كه در آن اردو مىزنند و در آن كشته مىشوند! پرسيدند: مگر اينجا كجاست؟ فرمود: اين كربلاست. در آن مردانى كشته مىشوند كه [در روز رستاخيز] بىهيچ حسابى به بهشت در مىآيند.
همچنين رسيده است كه چون سلمان فارسى در سفر خود به عراق از اين سرزمين گذر كرد و از نامش پرسيد و نام كربلا را شنيد، گفت: همين جاست كه برادرانم كشته مىشوند. اينجاست كه در آن بار مىگشايند و اردو مىزنند و خونشان بر زمين ريخته مىشود. برترين پيشينيان در آن كشته شد و برترين پسينيان نيز در آن كشته شود.
در اين باره كه چرا كربلا را «كربلا» ناميدهاند و هم، در اين باره كه اين نام چه معنايى دارد، اختلاف نظر است:
برخى مىگويند: كربلا صورت تغيير يافتۀ واژۀ بابلى «كوربابل» است كه مجموعهاى