100نيست آيا اين بنا به خودى خود و به صورت طبيعى فرو ريخته و كسى در آن دخالت نداشته و يا آن كه دستهاى سياست و دستگاه حاكم در اين ماجرا نقش داشته و حكومت كه نمىخواسته است، همانند دورههاى زمامدارى منصور، هارون و متوكّل آشكارا به تخريب مرقد سرور شهيدان دست يازد، حيلهاى ساخته و سبب شده است بنا به صورتى ابهامآميز ويران شود.
به هر روى، رخدادى تلخ و اندوهبار صورت پذيرفت و بناى آرامگاه ويران شد و پس از آن مرقد امام به مدّت ده سال همچنان بدون بنا باقى ماند، تا آن كه محمّدبن زيد بن حسن (جالب الحجاره) ملقّب به «داعى صغير» پس از مرگ برادرش حسنبن زيد ملقّب به «داعى كبير» به حكومت رسيد. او به ساختن دو زيارتگاه، مرقد امام على عليه السلام و مرقد امام حسين عليه السلام و برپا كردن بنايى مناسب براى آنها فرمان داد. تاريخ اين بنا به سالهاى ميان 279 و 289 قمرى مربوط مىشود و در اين دوره خليفۀ عبّاسى معتضد بوده است. محمّد بن زيد كه رابطۀ استوارى با معتضد عبّاسى داشت و به بركت همين رابطه توانسته بود دو بناى نجف و كربلا را بسازد، خود نيز به زيارت اين دو مزار رفت و براى مردمان هجرت گزيده به اين دو آبادى مواد غذايى و هدايايى فرستاد و برايشان مقرّرى تعيين كرد.
محمّد بن زيد بنايى در خور در نجف و كربلا ساخت و حرمى كه در كربلا ساخته بود گنبدى بلند و دو در داشت و در هر يك از دو سوى آن نيز يك سرپوشيده قرار داشت.
وى همچنين بارويى را كه بر پيرامون حرم امام حسين عليه السلام و خانههاى مجاور بود بازسازى كرد.
پنجمين بنا
در دوران خلافت طائع پسر مطيع عبّاسى، عضد الدوله بويهى حكمرانى بغداد را در دست گرفت. او در دورۀ اندك حكمرانىاش كه پنج سال به طول انجاميد يك بار در جمادى الأول در سال 371ه . ق. كربلا را زيارت كرد. او با اعتقاد به عظمت مرقد امام عليه السلام در بزرگداشت آن كوشيد. وى بدين هدف اوقافى به مرقد امام عليه السلام اختصاص داد و فرمود