280
قُزَحْ
محبّالدين طبرى مىنويسد: قُزَح مكانى در مزدلفه است و جايى است كه قريش در جاهليت در آنجا وقوف مىكردند. جوهرى گفته است: قُزَح اسم كوهى در مزدلفه است. محبّالدين طبرى سپس افزوده است: در گذشته بر آن ساختمان ساخته و هر كس توان بالا رفتن داشت از آن بالا مىرفت و ديگران در كنار آن رو به قبله مىايستادند و دعا مىخواندند و اللّٰه اكبر و لا اله الاّ اللّٰه مىگفتند. 1
ابن صلاح در مناسك خود گفته است: قُزَح كوه كوچكى در آخر مزدلفه است. 2 ياقوت حموى نيز مىنويسد: قُزَح نام كوهى است در مزدلفه، در يك فرسخى منا و آنجا مصلّى، مناره و وسائل آبدهى و آبرسانى است. 3
قُزح در مزدلفه، نزديك جايى است كه اميرالحاج آنجا وقوف مىكند.
در دورۀ جاهلى بر روى آن آتش مىافروختند تا راهنماى حاجيان باشد و نيز اطراف را روشن سازد.
گفتهاند: قصى بن كلاب در جايى كه وقوف كرد، آتش افروخت؛ بگونهاى كه آنها كه از عرفات مىآمدند آتش را مىديدند. پيامبر - ص - نيز آنگاه كه از عرفات به مزدلفه آمد، آتش در مشعر روشن بود كه آن حضرت به طرف آن آمد و در كنار آتش فرود آمد. 4