151حجره‌هايى داشت از چوبِ خرما و اين چوب‌ها گِل‌اندود شده بود و پنج‌تاى آن از چوب خرما و گِل كارى شده كه حجره نداشت و با پردۀ پشمين پوشانده مى‌شد، كه آن را اندازه گرفتم. سه ذراع در يك ذراع بود.

بخارى در «ادب‌المفرد» از داود بن قيس روايت كرده كه گفت: «ديدم كه اين حجره‌ها از چوب خرما بود و از بيرون با پارچۀ پشمين پوشش داده شده بود و به گمانم اندازۀ عرض هر حجره، از در همان حجره تا درِ حجرۀ ديگر شش يا هفت ذراع بود.

حدس مى‌زنم داخل اتاق ده ذِراع و ارتفاع آن هفت يا هشت ذراع بود. ¹

«حسن بصرى» كه تربيت شدۀ دامان امّ سلمه است؛ دربارۀ حجره‌ها مى‌گويد:

«من داخل خانه‌هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌شدم، نوجوانى بودم، دستم به سقف خانه مى‌رسيد. هر خانه حجره‌اى داشت كه درِ آن از چوب عرعر بود!» ²

همۀ حجره‌ها در اطراف مسجد بودند؛ از زاويۀ ركن جنوب شرقى و از شرق و شمال تا زاويۀ شمال غربى كه نزد باب الرحمه واقع شده است.

خانۀ حفصه در محلّ پنجره‌هايى كه هم‌اكنون محلّ توقف زائران است، بوده و از شمال به كوچه‌اى كه حجره‌اى آن را از حجرۀ عايشه جدا مى‌ساخت، ختم مى‌شد. بالاى هر حجره دريچه‌اى كوچك بود كه از آن‌جا با يكديگر صحبت مى‌كردند.

خلاصه، آنچه از اين روايات استفاده مى‌شود اين است كه مساحت هر حجره بيش از پنج متر مربع نبوده و ارتفاع آن كمى از دو متر بيشتر بوده است.

محمّدبن عمر از عبداللّٰه بن يزيد هزلى روايت كرده كه گفت:

«هنگامى كه عمربن عبدالعزيز به فرمان وليدبن عبدالملك خانۀ همسران پيامبر را خراب كرد، ديدم كه از خشت ساخته شده است و حجره‌هايى داشت از چوب خرما كه گِل اندود شده بود. با حجره‌هايش كه ما بين خانۀ عايشه و در مجاورِ باب النبى قرار داشت نُه خانه بود.

تا آنجا كه مى‌گويد: خانه و حجرۀ امّ‌سلمه را ديدم كه از خشت ساخته شده بود. از نوۀ