1119همسوترين اين اشكال با آنچه كه در داستان پرندگان و هدف ايشان از زيارت سيمرغ واقع مى‌شود «گسترش شخصيت» است. به تعبير يونگ: «آدمى با عظمت كارش رشد مى‌كند، اما او بايد در درون خويش ظرفيت اين رشد را داشته باشد، در غير اين‌صورت حتى دشوارترين كارها هم براى رشد او سودى نخواهد داشت. محتملاً اين‌كه ] حتى [ به وسيلۀ آن كار خورد و شكسته خواهد شد». ¹ يونگ اساسى‌ترين دليل نياز به گسترش شخصيت را «فقر درونى ²» ³ دانسته كه بى‌شباهت به مفهوم اين آيۀ .شريفه قرآن كريم نيست: «يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرٰاءُ إِلَى اللّٰهِ وَ اللّٰهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ». ⁴

در اين‌جا تلاش ما بر اين است تا از رهگذر چنين چشم اندازى در راستاى يافتن افق‌هاى همسو ميان نظريۀ روانكاوانۀ يونگ، مفهوم زيارت در داستان پرندگان به تحليل نمادگرايانه و معنا شناسانۀ اين داستان‌ها بپردازيم. در بررسى نماد تشرف يافتگى، سرسپارى و بارگاه گفتيم كه تحمل رنج براى سالك همانند عبور از پردۀ آتش است كه مقدس را از نامقدس جدا مى‌كند. آن چنان‌كه از فحواى اين داستان‌ها نيز برمى‌آيد، چنين واقعه‌اى براى مرغان، از رهگذر سفر براى زيارت سيمرغ رخ مى‌دهد. غزالى در سطرهاى پايانى رسالة الطيور خود مى‌گويد: «و تازه كردن عهد به تازه كردن باطن است از جملۀ آلودگى و خبائث و طهارت ظاهر از جملۀ نجاسات و احداث». ⁵ اين‌كه پس از آن به نماز و برپايى آن اشاره مى‌كند: «پس از آن ملازم اوقات نماز باشد». ⁶ اشاره به همين مناسك مذهبى در رخداد ولادت جديدى دارد كه يونگ هم آن را مطرح نموده است و گذار از كوه‌هاى داستان ابن سينا و هفت وادى عطار هم به گونه‌اى همين مناسك مذهبى و مقدسند كه در ساحتى نمادين طرح شده‌اند. كاربرد