1076
روش تحقيق
روش اين پژوهش ميدانى غير مستقيم است. به اين معنى كه از اسناد و گزارش‌هايى استفاده مى‌شود كه از دهۀ چهل در بايگانى واحد فرهنگ مردم در مركز تحقيقات صدا و سيما نگهدارى شده است. اين اسناد از اقصى نقاط كشور از سوى فرهنگياران 1 و به درخواست برنامۀ «سفينۀ فرهنگ مردم» كه توسط مرحوم سيد ابوالقاسم انجوى شيرازى اجرا مى‌شد كه خصوص سفرهاى زيارتى شامل قم، مشهد، عتبات عاليات و بالأخره سفر روحانى «حج» و آداب و مراسم ويژۀ اين‌گونه سفرها گردآورى شده است مى‌باشد.
مبانى نظرى
بر اساس مكتب كاركردگرايى 2 هر يك از ويژگى‌هاى فرهنگ داراى Function هدف، غايت، قصد، منظور، انگيزه هستند، كه باعث به وجود آمدن نظم اجتماعى مى‌شوند.
ساختار يك جامعه، به واسطۀ عمل اين كاركردها معيّن مى‌شود. مراسم و آيين‌هاى دينى نظم و ترتيب خاصى را در اعمال و عقايد مؤمنان ايجاد مى‌كنند و اين نظم و ترتيب‌ها تأثير به‌سزايى در موضوعات مختلف زندگى روزمره و فضاى روزانۀ فهم عمومى و واكنش‌هاى عملى گذاشته و جلوۀ خاصى در احساس يعنى هم در حالتى روحى و معنوى مسلط و هم در تمايل و انگيزه‌اى ويژه ايجاد مى‌كند. رابطۀ دين با جامعه رابطه‌اى يك سويه و منفعلانه نيست، بلكه دين فعالانه وارد ميدان مى‌شود و نه تنها نظم اجتماعى را تفسير و تحليل مى‌كند، بلكه آن را ايجاد كرده و بدان شكل و ماهيت مى‌بخشد. زيارت در فرهنگ مردم يك عمل و اقدام اجتماعى است و ديگر آن