1065عصر كه در جامعه‌شناسى نمودار اعتقادات مذهبى و آداب و رسوم ملت ايران است» 1كه همۀ اينها را مى‌توان در قالب دانش «مزار پژوهى» مطرح و عرضه داشت.
در اين زمينه كارهايى انجام گرفته است؛ از جمله بررسى ويژگى‌هاى سنگ نوشتۀ مزار شهداى جنگ تحميلى است كه كتاب‌ها و مقالاتى پيرامون آن نگاشته شده است.
محض نمونه مى‌توان به مقاله‌اى در مورد اشعار على معلم دامغانى كه در موضوع سنگ قبر شهدا و اموات گورستان‌هاى محل تولد وى سروده و نگارنده در يكى از روزنامه‌هاى رسمى آن مقاله را ديده است و نيز كتاب بررسى سنگ نبشتۀ مزار شهدا، نوشتۀ كارشناسان مردم‌شناسى سازمان ميراث فرهنگى كه به متون و اشعار نوشته بر قبور شهدا اشاره و تحليل دارد و... اشاره نمود.
نتيجه
شاعران در سه قرن اول هجرى از اصطلاحات دينى و مذهبى به صورت ابزارى و خام براى مدح و توصيف امرا، پادشاهان و معشوق استفاده كرده‌اند، اما از قرن چهارم تا ششم زيارت به معناى خاص اماكن مقدس مانند مكۀ مكرمه و مدينۀ منوره، با ستايش كعبه و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه در شعر خاقانى به اوج مى‌رسد آغاز و نيز زيارت در معناى عام يعنى ديدار شاعران و بزرگان با يكديگر نيز رخ داده است، تا اين‌كه در قرن نهم جامى با اين‌كه حكام وقت ضديتى بسيار با شيعه داشته‌اند، به زيارت عتبات شتافته و اشعار دلنشين و خالصانه سروده است. از قرن دهم با تشكيل اولين حكومت ملى، صفويه و رشد و ترويج عقايد شيعى و طرد قصايد ستايشى توسط آنها، شاعران بى‌آن‌كه به زيارت عتبات مشرف شوند، به مدح و منقبت اهل بيت عليهم السلام به‌ويژه مرثيۀ شهيدان كربلا پرداخته و به طور صريح و يا تلويحى عشق و شيدايى خود را به خاندان پاك رسول صلى الله عليه و آله و زيارت آن بزرگواران نشان داده و علاوه بر آن به زيارت مشهد مقدس اهتمام ويژه‌اى داشته‌اند. و از طرفى از قرن دهم به بعد، سفرنامه‌نويسى منظوم