251رفتار كن. عمر بن خطاب از گستاخى او برآشفت و گفت: اجازه بدهيد او را مجازات كنم. فرمود: نه او را به حال خودش بگذار. پس رو به سوى او كرد و با خونسردى فرمود: اگر من به عدالت رفتار نكنم، پس چه كسى رفتار خواهد كرد!؟ 1
در صلح حديبيه، عمر بن خطاب از معاهده آن حضرت با قريش انتقاد مىكرد كه چرا با شرايط نابرابر پيمان مىبندد. رسول اكرم صلى الله عليه و آله با منطق و دليل، نه با خشونت و تندى، او را قانع كرد. 2
88 اداى حقوق دوستان
حضرت محمد صلى الله عليه و آله در پاسخ دوستان و غير دوستان و هركس كه صدايش مىكرد، مىگفت: لبيك. 3 بيشتر از هر كس ديگرى به دوستانش لبخند مىزد و از آنچه نقل مىكردند، اظهار شگفتى مىكرد. جابر مىگويد: «رسول خدا صلى الله عليه و آله را ديدم. به او سلام كردم. پس از پاسخ سلام، با من دست داد و دستم را فشرد و فرمود:
وقتى مردى دست دوستش را مىفشارد، گويا بر او بوسه مىزند». 4 مىفرمود:
سه چيز است كه دوستى آدمى را با برادر مسلمانش زلال و محكم مىكند:
هنگام ديدار، با چهرهاى گشاده با دوستش روبهرو شود؛ زمان نشستن در مجلس، برايش جا باز كند و او را با محبوبترين نامش بخواند. چون با دوستانش برخورد مىكرد، دستانشان را مىگرفت و مىفشرد. 5 براى احترام و دلجويى از دوستانش، آنان را به كنيهشان صدا مىزد. 6 حتى نگاههايش