71
مِنْ شَيْءٍ جايى ديگر فرموده است: فَكُلُوا مِمّٰا غَنِمْتُمْ حَلاٰلاً طَيِّباً و مال كافر غير ذمّى را هر كس بيابد، غنيمت شمرده مى شود.» 1
ابن رشد مالكى گفته است:
«دانشمندان مسلمان اتفاق نظر دارند غير از زمين، غنيمتى كه به زور و اجبار از روميان گرفته مىشود، بر اساس آيۀ شريفۀ: وَ اعْلَمُوا أَنَّمٰا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ ... يك پنجم آن مربوط به امام و چهار پنجم آن مربوط به كسانى است كه آن را به غنيمت گرفتهاند.
(فقهاى مسلمان) در مورد (تقسيم) خمس به چهار شيوۀ متفاوت و مشهور قائل شدهاند:
1 - بر اساس گفتۀ صريح آيۀ شريفه، خمس، به پنج بخش تقسيم مىگردد و شافعى، همينگفته را پذيرفته است.
2 - به چهار بخش تقسيم مى شود و آيۀ شريفۀ قرآن: فَأَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ آغاز سخن پروردگار است نه سهم پنجمى به شمار آيد.
3 - امروزه به سه بخش تقسيم مى شود و سهم پيامبر و خويشاوندانش با رحلت آن حضرت، از بين رفتهاند.
4 - خمس، همانند فَىءْ است و از آن به افراد بى نياز