146
«واللّه إنّ صاحبَ هذا الأمر يحضُر الموسِمَ كلّ سَنةٍ فَيرى الناسَ وَيعرِفهم ويَرونَهُ ولايَعرفونه». 1
كه گوياى حضور همه سالۀ امام عصر در موسم حج است، به نحوى كه مردم را مىبيند و مىشناسد و مردم او را مىبينند ولى نمىشناسند.
امامصادق(ع) فرموده است:
«يَفقدُ الناسُ امامهم، يَشهدُ الموسم فَيراهُم وَلا يَرَونَهُ». 2
مردم امام خويش را از دست مىدهند - در عصر غيبت - و او در موسم حضور مىيابد و آنان را مىبيند و لى آنان وى را نمىبينند.
و به عبارتى ديگر از امامصادق(ع) اينگونه نقل شده است:
«يَشْهَدُ المَواسِمَ، يَرَى النّاسَ ولا يَرَوْنَهُ». 3
كه به همان معناست.
تماس با امام در حج، اگر بهعنوانِ متمّم حج و مايۀ تماميت و كمال اين فريضۀ الهى بزرگ شمرده شده است، بايد با فراهم بودن زمينهاش از سوى خود ائمه باشد.
اينكه امامباقر(ع) فرموده است:
«تمامُ الحجِّ لقاء الامام». 4
خود آن حضرت هم در مراسم و مواقف حج، حضور مىيافته است تا امكان اين برخورد و ديدار، ميسّر باشد. گرچه عملاً، بهخاطر شرايط خاص اجتماعى و سياسى، اين عمل بهصورت ايدهآل و مطلوب انجام نمىگرفت.
خودِ همين تماس، چه بسا زمينهساز پايهريزى تشكيلات بوده، و برخوردها و رابطهها و شناخت نيروها و بكارگيرى عناصر مفيد را در جهت برنامهها، از فوايد جنبى