207زائران خانۀ خداست و كاملاً آگاه است كه حجگزار با چه نيّتى آمده و با چه انگيزهاى باز مىگردد و به آن شهادت مىدهد.
عرفات، سرزمين دعا
نقش نيايش در وصول به رحمت بيكران الهى، با بيان امامصادق(ع) كه فرمود:
«الدُّعاءُ كَهْفُ الإجابَةِ كَما أنّ السَّحابَ كَهْفُ الْمَطَرَ» 1بهخوبى روشن است. طبق اين بيان نورانى همانطور كه ابر، قرارگاه باران است، دعا نيز قرارگاه اجابت است. به بيان ديگر، اجابت در درون دعاست، همانطور كه باران در نهاد ابر تعبيه شده است.
همۀ حالات زندگى براى نيايش مناسب است ليكن دوران پربار حج و حضور در مواقف آن، شكوه بيشترى براى دعا و تأثير فراوانترى براى نيايش دارد و چون دعا از ضمير صاف، مورد قبول است و احرام و آهنگ كعبۀ آزاد و پاك، در تصفيۀ ضمير تأثيرى بهسزا دارد، نيايش در حج و دعا در مواقف آن بهترين اثرها را به همراه خواهد داشت. از اينرو براى هر برنامه از مناسك حج، دستور ويژهاى در مورد نيايش داده شده است و عمدۀ آن دعاى عرفه در صحراى عرفات است.
روز عرفه روز دعا و نيايش است و اگرچه روزه آن روز مستحب است ليكن اگر روزه گرفتن موجب ضعف شود، آنگونه كه انسان نتواند دعاهاى اين روز را بخواند، خواندن دعا بر روزه گرفتن مقدم است. 2
روايات فراوانى دربارۀ اعمال روز عرفه و هنگام وقوف در عرفات، بهويژه كيفيت دعا در آن موقف نقل شده كه بخشى از آنها در خصوص دعاهاى آن روز، و بخشى نيز در اهتمام و ترغيب به دعا كردن به ديگران است، بهگونهاى كه برخى شاگردان اهلبيت عصمت و طهارت(عليهم السلام) همه همّ خود را در آن سرزمين كه دعاها در آن مستجاب است، صرف دعا براى غير مىكردند.