168
سيرت حيوانى برخى حجگزاران
حقيقت هركسى را عقايد، اخلاق، اعمال و نيات او مىسازد. حج نيز همچون ساير عباداتْ انسانساز است و سريرۀ انسان با سرّ حج هماهنگ است و براساس آن ساخته مىشود و اگر كسى به سرّ و حقيقت آن راه نيافت صورت او صورت آدمى است ولى حقيقت و سيرت وى سيرت حيوان؛
«فَالصُّورَةُ صُورَةُ إنْسانٍ وَالْقَلْبُ قَلْبُ حَيوانٍ» . 1
ابوبصير مىگويد: در محضر امامباقر(ع) با اشاره به حجگزاران گفتم: چه بسيارند زائران و چه نالهها دارند؛ «ما أكثر الحَجيج وأعظم الضجيج!». امام(ع) فرمود: حجگزاران اندكاند ولى ناله و فرياد بسيار است؛
«ما أكْثَرَ الضَّجيجَ وأقلَّ الْحَجيجَ» . ابوبصير مىگويد: آنگاه آن حضرت دست مبارك خويش را بر چشمانم كشيد، در اين حال آن جمع را حيوانات گوناگون ديدم كه تنها انسانهاى معدودى در ميان آنان بودند؛
«فنظرتُ فإذا أكثر الناس قردة وخنازير، والمؤمن بينهم مثل الكوكب اللامع فى الظلماء» . 2
امامسجاد(ع) نيز در پاسخ زُهَرى كه گفت: امسال تعداد حجگزاران چهارصد يا پانصد هزار نفر است كه همگى خدا را قصد كردهاند، فرمود: ضجّه و ناله فراوان است ليكن حجگزاران راستين بسيار كماند؛
«ما أكْثَرَ الضَّجيجَ وَأقَلَّ الحَجيجَ» . آنگاه آن حضرت گوشههايى از اسرار ملكوت را به زهرى نماياندند، آنسان كه او سيرت حيوانى بسيارى از افراد را ديد. 3 در ادامه، امامسجّاد(ع) پس از بيان برخى از اسرارِ حج فرمود: افرادى كه در باطن و ظاهر، دين را با همۀ شئون و ابعاد آن مىپذيرند، نورانىاند. البته همانگونه كه