75

مخلصاً لِوَجهِ اللّٰه باشد و نه براى ريا و تظاهر و هدفِ مادى

فاضل مقداد ¹ و نيز نويسندۀ كتاب «اَقْصَى البيان» ² نوشته‌اند كه: كلمۀ «للّٰهِ» در اين آيه به صراحت دلالت دارد بر اين كه انجام حجّ و عمره بايد خالصاً مخلصاً لِوَجْه اللّٰه باشد و نه براى ريا و تظاهر و نه براى هدفِ مادّى و تهيّۀ معاش زندگى؛ زيرا هدف بايد امتثالِ امرِ خدا باشد و به قصدِ تقرّبِ به خدا؛ چه، حج و عمره از عبادات مى‌باشد و در عبادات بايد قصد تقرّب به خدا باشد.

فاضل مقداد افزوده است: حج و عمره در قرآن مجيد، به‌طور مجمل بيان شده و نياز به بيان معصوم هست و پيامبر اكرم هم در اين باره، گفته است:

«خُذُوا عَنّى مَنٰاسِكَكُمْ» ³

شيخ طوسى ⁴ و شيخ طبرسى، ⁵ ذيل بحث از آيۀ ...فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَ لاٰ تَحْلِقُوا رُؤُسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ ... نوشته‌اند: در معناى «حَصْر» اختلاف هست؛ يعنى ممنوعيّت از طرف دشمن باشد يا قدرتِ زورمندى ايجاد ممنوعيّت كند و يا بيمارى آدمى را