76منع كند و محرم نتواند پس از احرام واردِ مَكّه شود، فَمَا اسْتَيْسَرَ ¹ مِنَ الْهَدْيِ ... آنچه از قربانى فراهم شود، ذبح كند و از احرام، خارج شود.

بيضاوى ذيل «فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ » نوشته است؛ يعنى منعتهم، يقال حَصَرَه العدّو و احصره؛ اذا حبسه و منعه عَنِ المُضىّ.

و افزوده است كه مراد و مقصود در اين‌جا: حصر: لعدّو است، به دليل «فاذا أمنتم» و به دليل نزول اين آيه در حديبيّه، كه مشركان، پيامبر اكرم را از مكّه بازداشتند نه اين كه پيامبر را حبْس كنند.

...فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ... .

ابوالبقاء عكبرى ²، در توجيه اين بخش گفته است؛ يعنى «فالواجب ما استيسر» يعنى مبتداىِ كلام محذوف است يا به قول بيضاوى: ³«فَعَلَيْكُمْ مااستيسرَ» جواب جملۀ شرطيّۀ «فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ» ، جملۀ «فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ» مى‌باشد.

نويسندۀ كتابِ «أقصى‌البيان» ⁴ گفته است: «فما استيسر» يا در محلِّ رفع است بنابر تقديرِ «فَعَليه ما استيسر» و جايز است كه در محلّ نصب باشد و در اين صورت، تقدير آن «فاهدوا ما استيسر» مى‌باشد.

نويسندۀ اقصى البيان، ضمن بحثِ مفصّل از كلمۀ حصرو ⁵ احصار مثل