132يافته‌هاى وجدانى‌اش. موعظه در قلمرو اعتقاد است و روح معنوى مى‌طلبد و مربى از مطالب و موضوعاتى كه مخاطب بدان دلبستگى دارد چون آيات قرآن، سخنان معصومين يا كلمات بزرگان علم و ادب و حكيمان و مربيان و شاعران و چهره‌هاى مورد قبول ديگر مخاطب استفاده مى‌كند. 1
روانشناسى موعظه
چنانكه گفتيم: موعظه با روح و احساس مخاطب سروكار دارد، از اينرو توجه به نكات روانى و دستيابى به مهارت‌هاى لازم در كارموعظه و اثر گذارى آن نقش تعيين كننده دارد. به برخى نكات كه از قرآن و روايت استفاده مى‌شود اشاره مى‌كنيم.
1 - توجه به گرايش‌هاى مخاطب. در اين خصوص اميرالمؤمنين مى‌فرمايد:
«إِنَّ لِلْقُلُوبِ شَهْوَةً وَ إِقْبَالاً وَ إِدْبَاراً فَأْتُوهَا مِنْ قِبَلِ شَهْوَتِهَا وَ إِقْبَالِهَا فَإِنَّ الْقَلْبَ إِذَا أُكْرِهَ عَمِيَ» 2
«دلها را گرايش و اقبال و ادبار است و شما بايد از زاويه‌اى كه تمايل و گرايش دارند وارد شويد، زيرا هر گاه بر قلب تحميل شود كور خواهد شد.»
2 - اعتدال؛ پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در بارۀ رعايت اعتدال و توجه به ظرفيت افراد، مى‌فرمايد: