107روزى قرآن را مخاطبانى بود كه با شتر و صحرا و طبيعت سر و كار داشتند، آن روز آياتى متناسب با آنان آورد؛ أَ فَلاٰ يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ وَ إِلَى السَّمٰاءِ كَيْفَ رُفِعَتْ وَ إِلَى الْجِبٰالِ كَيْفَ نُصِبَتْ وَ إِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ ¹كه همين آيات نيز شگفتى‌هايى در خود نهفته دارد، در حالى كه وقتى قرآن، مثلاً از توسعۀ فيزيكى جهان سخن مى‌گويد: وَ السَّمٰاءَ بَنَيْنٰاهٰا بِأَيْدٍ وَ إِنّٰا لَمُوسِعُونَ ² مخاطبان عصر نزول را ظرفيت فهم محتواى آن نيست بلكه دانشمندان كيهان‌شناس بايد در آينده بيايند و پيام الهى را درك كنند و به شگفتى و اعجاز علمى قرآن ايمان آورند؛ زيرا نظريۀ توسعۀ عالم، تازه‌ترين نگاه دربارۀ جهان آفرينش است. آيات ديگر از اين دست بسيار است كه مشتمل بر اسرار آسمان و زمين، قانون جاذبه و دافعه و طبيعت‌شناسى، گياه‌شناسى، انسان‌شناسى، حيوان‌شناسى، رازهاى مرئى و نامرئى در طبيعت و ماوراء طبيعت، سرچشمۀ علوم انسانى، حقوقى، رياضى، طبيعى، فلسفى، اخلاقى، عرفانى، سياسى، نظامى خانوادگى، فردى و اجتماعى است كه با تدبّر در آيات، دست يافتنى است و معجزۀ جاودانِ قرآن، براى هر عصر و نسل مى‌باشد و نيازهاى انسانها را در مسائل مادى و معنوى پاسخ مى‌دهد و اين به تدبّر و تذكّر نيازمند است؛ چنانكه آيۀ كريمۀ: كِتٰابٌ أَنْزَلْنٰاهُ إِلَيْكَ مُبٰارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيٰاتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبٰابِ ³ بيانگر آن‌است.

خلاصه آنكه، قرآن همۀ مخاطبان و نيازهاى آنان را در هر عصر و