106مىشد، درحالى كه مرور زمان و روند و تكامل انسان و رشد فرهنگها و پويايى انديشهها در طول عصرهاى بعدى، ايجاب مىكرد كه حال مخاطبانِ قرآن در هر عصر و براى هر نسل لحاظ شود؛ يعنى از خطابات آيات الهى و مفاهيم و محتواى آن، آحاد مردم، در همۀ سطوح؛ از سادهترين افراد تا نوابغ دورانها بهرهگيرند، شگفتىهاى كلام اللّٰه را بفهمند و بدان ايمان آورند و طراوت و تازگى آن براى هميشه باقى بماند. پاسخ دادن به اين خواستهها تنها از قرآن، وحى الهى و سرآمد كتب آسمانى بااعجاز شگفتانگيز آن، ساخته است. بدينسان، آيات كريمۀ اين كتاب مبارك، بهگونهاى تركيب و تنظيم و ارائه شده و محتوايى در آن تعبيه گرديده كه پاسخگوى همۀ نسلها در هر عصر باشد و هر يك از انسانها بقدر استعداد و دانش خود تحت تأثير جاذبۀ آن قرار گيرند؛ يعنى عرب جاهلى مجذوب آن شود و دانشوران و انديشمندان هر عصر نيز از جاذبۀ آن متأثر گردند. به همين لحاظ است كه در روايات آمده: قرآن هفتاد پرده دارد و رقم هفتاد نيز احتمالاً رمز كثرت باشد و بنابراين، به رقم معين محدود نمىشود و ژرفاى آن را پايانى نيست، همانگونه كه اميرمومنان عليه السلام فرمود:
«وَإِنَّ الْقُرْآنَ ظَاهِرُهُ أَنِيقٌ وَبَاطِنُهُ عَمِيقٌ، لاٰ تَفْنَى عَجَائِبُهُ وَلاٰ تَنْقَضِي غَرَائِبُهُ، وَلاٰ تُكْشَفُ الظُّلُمَاتُ الّاٰ بِهِ». 1
«قرآن را ظاهرى شيوا و باطنى عميق است. شگفتىهاى آن تمام نمىشود و اسرار نهفته آن پايان نمىپذيرد و تاريكىها جز به نور آن زدوده نگردد.»