75المختبا ( \مخفىگاه)، خانه الخيزران كه پيامبر - ص - در آغاز پيامبرى در آنجا نماز مىگزارد، زادگاه عمر، خانۀ ابوبكر، زادگاه جعفر طيار در نزديكى گورستان الشبيكه، المدّعى، مسجدالشجره، كه بورتون ادعا مىكند علت اين نامگذارى اين است كه در اين مسجد پيامبر - ص - درختى را به حركت وادار نمود، مسجد جعرانه، كه در اين مسجد پيامبر لباس احرام به تن كرد و تا كنون مورد احترام و تقديس ايرانيان است، مسجد ابراهيم، مسجد ابوقبيس، مسجد ذىطوىٰ.
بورتون در پايان سفرنامۀ خود به ميهمانى شامى كه يكى از اهالى مكه به نام على بن ياسين الزمزمى از او كرده، ياد مىكند و مىگويد: در اين ميهمانى خوراكيهاى گوناگونى نظير برنج (البلاد)، باميه، ماكارونى، بريانى، قارچ، دلمه، كباب، سالاد، نان مخصوص، و دسرهاى همچون شيربرنج، راحةالحلقوم، كنافه (نوعى شيرينى) را در سفره ديده است، و برخى از اين خوراكيها را با قاشق چوبى ميل كرده است. او به اين نكته اشاره دارد كه عربها از روش فرانسويان در خوردن خوراكيها ناآگاهند و زمان طولانى را در سر سفره نمىگذرانند.
بورتون ضمن اشاره به خوراكيها مىگويد: مكه مقدار زيادى مواد غذايى و سبزيجات مورد نياز ساكنين خود را از شهر طائف و دشت وادى فاطمه تأمين مىكند و اين مواد در موسم حج به 100 بار شتر مىرسد، علاوه بر اين سبزيجات، ميوههاى ديگرى نظير هندوانه، خرما، ليمو، انگور، خيار و جز اينها نيز به مكه آورده مىشود.
بورتون پس از اين مدت، از مكه به جده رفته و حقيقت و هويت خود را براى كنسول انگليس (مستر كول) فاش مىنمايد، وى ضمن قدردانى از اين كنسول و رفتار او مىگويد: برغم اين كه اين كنسول خدمات