67داد شما برسم. يا حتماً بايد در سرزمين حجاز به مكه و كعبه بياييد تا به حرفتان گوش بدهم. خير، در هر نقطۀ عالم كه هستيد، هر گوشهاى را كه به اختيار خودتان به نام من اختصاص داديد، من همان جا را به عنوان خانۀ خود مىپذيرم و در همان جا از شما پذيرايى مىكنم.
در هر ساعتى از ساعات روز و شب، در خانۀ خودتان هم كه هستيد، رو به سمت كعبه و خانۀ من بِايستيد و آهنگ نماز كنيد. همين رو به خانۀ من ايستادن را به منزلۀ آمدن به خانهام حساب مىكنم و همان جا به نداى شما، لبّيك مىگويم و به خواستههاى شما توجّه مىكنم. «فسبحان الله الملك الرئوف الرحيم و لا اله الّا هو رب العرش الكريم ».
بله، مىخواهد ما را، با اين پذيرايىها و عطيّه و بخششها، بپروراند و آمادۀ حركت از اين دهكدۀ ويران و رسيدن به مركز و پايتخت و عرش عظيم كند.
كه اى بلندنظر شاهباز سدره نشين
آرى، اين است هدف، تا ما چه مقدار فهميده و چه قدر پيش رفته باشيم.
2- حجّ، نمايشى جامع از سير روحى انسانهاى كامل در مسير تقرّب به خداست
بايد توجّه داشت كه صورت اعمال حجّ و تمام عبادات، در واقع، تشريح مقامات روحى و معنوى انبيا و اولياى خدا عليهم السلام است؛ تجزيه و تحليلى است از سير روحانى سالكين الى اللّٰه و سفركنندگان به سوى خدا، كه چگونه مراحل و منازل بندگى و عبوديّت را پيمودهاند و سرانجام، به مقام قرب ربوبى رسيدهاند. 1
روشن است كه حقيقت عبادت، همانا حركت روح انسان به سوى خداست، وگرنه تنها صورت ظاهر اعمال بدنى، در صورتى كه عارى از توجّه قلب باشد، عبادت حقيقى