130موقعيّت شهر مكّه وعمارتهاى به هم پيوسته آن را توضيح مىدهد ومىگويد: محلّ اجراى كلّيۀ مناسك؛ يعنى منا و عرفه و مزدلفه در قسمت شرقى واقع شده است. و نيز از دروازههاى مكّه، اراضى لم يزرع مكّه و در عين حال وفور نعمت انواع محصولات در آن، كه از نقاط مختلف به مكّه آورده مىشود و... سخن گفته است. موقعيّت مسجد الحرام، كعبه و بناى آن را توضيح داده و گفته است: روزهاى جمعه پس از اداى نماز و نيز روز مولود پيامبر اكرم، دربِ كعبه را باز مىكنند. مراسم افتتاح درب را نيز بدينصورت شرح داده است:
«... نخست يك كرسىِ منبر مانندِ چوبى را روى چهار چرخهاى تا پاى ديوار كعبه مىآورند ورييس قبيلۀ بنى شيبه روى آن رفته، مفتاح كعبه را به دست مىگيرد، سدنۀ كعبه (پرده داران) پرده را كه «برقع» ناميده مىشود، بلند مىكنند و رييس قبيله پس از باز كردن درب عتبه را مىبوسد و خود به تنهايى در اندرون كعبه رفته در را مىبندد. اين وضع به قدر مدّت دو ركعت نماز طول مىكشد. آنگاه بنىشيبه هم به داخل مىروند و در را مىبندند و نماز مىگزارند. سپس در براى عموم باز مىشود. در اثناى مدتى كه اجراى اين مراسم ادامه دارد، مردم با نهايت خضوع و خشوع در حالى كه دستها را به زارى و تضرّع بلند كردهاند در برابر درب كعبه ايستادهاند و به محض اينكه در باز مىشود بانگ تكبير بر مىدارند و... از عجايب خداست كه وقتى درب كعبه باز مىشود و همۀ مردم به داخل كعبه مىريزند، مضيقهاى احساس نمىشود و همه در آن، جاى مىگيرند!» 1
در باب حجر اسماعيل و مطاف و چاه زمزم و دربهاى مسجد الحرام شرح داده و گفته است: باب ابراهيم منسوب به حضرت ابراهيم عليه السلام نيست بلكه منسوب به ابراهيم الخوزى است كه يكى از ايرانيان بوده. 2 و مىگويد: كوه ابوقبيس اوّلين كوهى است كه خداوند آفريدهاست. قريش به آن جبل الأمين مىگويند و معتقدند كه مرقد حضرت آدم عليه السلام در اين كوه است و نيزمحلّى كه پيغمبر به هنگام شقّ القمر آنجا ايستاده بود، در آن