166نمىشدند،تشكر نماييم.
مردمان مكّه اغلب از چاههاى موجود در آن شهر مانند«زمزم»و يا از چاههايى كه در حومۀ آن واقع شده است مانند«زاهر»و«عسقلانى»و«جعرانه»و جز اينها استفاده مىكنند.
همچنين گاهى از آب انبارهايى كه بوسيلۀ آب باران يا چشمهها پر شده و يا از «چشمۀ زبيده»كه آب آن بوسيلۀ قناتهايى از زيرزمين به شهر جريان پيدا كرده است و در مخزنهايى كه بدين منظور در خيابانهاى مكّه قرار داده بودند جريان پيدا مىكرد استفاده مىكردند و از آن پس اين آب بوسيلۀ سقّاها در مشكهايشان به خانه ها حمل مىگرديد.
اين چشمه داراى اهميّتى بس عظيم بوده است و از مهمترين آثار باقى مانده از «زبيده»-همسر هارون الرشيد-در اين ديار به شمار مىآيد.علّت احداث آن اين گونه است كه نامبرده هنگامى كه حج گزارد،شدت و سختىِ مردم مكّه و حجاج بيت اللّٰه الحرام را،در بدست آوردن،آب در اين سرزمين احساس نمود،بنابراين آن مرحومه دستور داد تا آب را از«چشمۀ حُنين»كه در پشت عرفات به سمت شمال شرقى و در فاصله اى در حدود سى و پنج كيلومترى از مكّه قرار داشت،به جريان درآورند و به «امالقرى»برسانند.
اين چشمه از كوههاى«طاد»سرچشمه مىگيرد و در«وادى حُنين»جريان پيدا مىكند.
در اين منطقه،واقعۀ مشهور (جنگ حُنَين) به سال هشتم هجرى پس از فتح مكّه، اتفاق افتاد و در اين غزوه كه بين رسول خدا صلى الله عليه و آله و مشركانى كه از«هوازن»و«ثقيف» بودند،اتفاق افتاد،رسول خدا صلى الله عليه و آله از خود ثبات و استحكام بىنظيرى نشان دادند همچنين مسلمانان نيز در آن جا فداكارى و از خودگذشتگى خويش را به معرض نمايش گزاردند.
در اين جنگ«در يدبن صمه»كه يكى از بزرگان مشهور جاهليّت به شمار مىآمد،به دست يكى از مسلمانان بنام«ربيعة بن رفيع سلمى»به هلاكت رسيد.
«زبيده»در اين اقدام سعى و كوشش فراوانى در به ثمر رساندن آن از خود نشان داد و براى اين كار كارگران بىشمارى را از قسمتهاى مختلف به آن جا ارسال نمود.آنان