212عقل سلطان پسندد مدلّل سازد، پس خواجه قبول اين معنى كرد و همۀ احكام را به عقل چنان ثابت كرده كه هلاكو را پسند آمد.

ثواب سعى : در حديث معتبر وارد شده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : چون سعى كنى ميان صفا و مروه، كه هفت شوط بوده باشد، براى تو است به اين عمل نزد خداى تعالىٰ مثل اجر كسى كه حجّ كرده باشد پياده از بلد خود، و مثل اجر كسى كه آزاد كرده باشد هفتاد بندۀ مؤمن ¹.

علّت سعى : سبب اوّلىِ سعى نمودن بين الصّفا و المروة، و هكذا هفت شوط بودنش را دو جهت روايت نموده‌اند :

جهت اوّل، آنكه جبرئيل به حكم خدا آدم و حوّا را از خيمه‌اى كه در جاى خانۀ كعبه بود بيرون كرده، آدم را به صفا و حوّا را به مروه گذاشت، پس آدم در صفا و حوّا در مروه مى‌بودند تا اينكه آدم را از مفارقت حوّا وحشت عظيم و اندوه بسيار حاصل شد، و از صفا فرود آمد [ و] متوجّه مروه شد از شوق به حوّا، كه بر او سلام كند. و در ميان صفا و مروه وادى بود كه كوه بود، وقتى كه در بالاى صفا بود حوّا را مى‌ديد، چون به وادى رسيد از نظر او غايب شد [ هم] مروه و [ هم] حوّا؛ پس در وادى دويد كه مبادا راه را گم كرده باشد، پس چون از وادى بالا آمد و مروه را ديد دويدن را ترك نمود و به مروه بالا رفت و به حوّا سلام كرد، پس هر دو رو به جانب كعبه كردند كه آيا پِى‌هاىِ خانه بلند شده است يا نه، و از خدا سؤال كردند كه آنها را به مكان خود برگرداند. [ آدم عليه السلام ] تا از مروه پايين آمد و نظر كرده متوجّه صفا شد و بر صفا ايستاد و رو به جانب كعبه كرد و دعا نمود، پس باز مشتاق شد به حوّا، و از صفا فرود آمد و متوجّه مروه شد به همان طريق سابق، تا اينكه سه مرتبه برگشت، چون به صفا برگشت دعا كرد كه خدا ميان او و زوجه‌اش حوّا جمع كند، حوّا نيز چنين دعا كرد، پس خدا در آن ساعت دعاى هر دو را مستجاب نمود، و آن وقت ظهر بود، پس جبرئيل نزد آدم عليه السلام آمد در حالتى كه او بر صفا ايستاده و رو به جانب كعبه نموده دعا مى‌كرد، پس جبرئيل گفت : فرود آى يا آدم از صفا و ملحق شو به حوّا. پس آدم عليه السلام از صفا فرود آمد و رفت بسوى مروه مثل آن مرتبه‌هاى