190 سيُّم، زمانى كه ابراهيم عليه السلام بناى كعبه را تمام نمود، خدا امر فرمود كه مخلوقات را ندا كند به حجّ ¹؛ پس ابراهيم عليه السلام قدمهايش را گذاشت به همان سنگ، و اثر قدم بر او افتاد، و او را بلند ساخت تا مقابل سر كوه ابوقبيس، بلكه زياده از آن، پس دو دست بر گوش نهاده، جميع ناس را به حجّ كردن ندا نمود ². پس حقّ تعالىٰ همان سنگ را كه مقام ابراهيم عليه السلام گويند، موضع نماز قرار داده به مصلّين؛ چنانچه در قرآن مجيد مى‌فرمايد :

«وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثٰابَةً لِلنّٰاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى» ³، يعنى : ياد كن چون گردانيديم خانۀ كعبه را جاى بازگشت به آن، براى مردمان، و موضع امن و ايمنى كه در او كسى را نكشند و مُتعرّض ⁴ اذيت او نشوند. و كلمۀ وَ اتَّخِذُوا گفته‌اند كه : بنا به اراده قول است، تقديرش «وَ إذْ قُلْنَا اتَّخِذُوا» [ است] ، يعنى : گفتيم به مؤمنان، بعد از آنكه شرف حرم را دانستند، بگيريد از مقامى كه به ابراهيم عليه السلام منسوبست، موضع نماز؛ انتهٰى (يكى از تفاسير آيۀ شريفه بود كه ذكر شد).

مرويست كه : چون رسول خدا صلى الله عليه و آله از طواف حجّ فارغ شد متوجّه مقام ابراهيم عليه السلام شده دو ركعت نماز در او ادا كرد و اين آيه را خواند : «وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى » ⁵⁶؛ بعضى گفته‌اند : اين دالّ است بر آنكه نماز طواف، فريضه است در مقام ابراهيم عليه السلام .

و علّت وضع مقام در يسار كعبه، در فصل اركان، مذكور شد كه : بجهت ابراهيم عليه السلام