165«مردم رو به من آوردند، به خاطر پيوند خويشاوندى كه با پيامبر تو دارم.»
چنانكه ملاحظه مىفرماييد، هيچ جاى شكى باقى نمىماند كه هدف، توسل به مقام و موقعيت عباس بود، و مىدانيم كه از گذشتههاى ديرين گفتهاند:
«تعليق الحكم بالوصف مشعر بالعلية »
«وابسته كردن حكم بر وصف و عنوانى، گواه بر دخالت آن صفت، در آن حكم است.»
يعنى اگر قرآن مىفرمايد: «وَ عَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ »؛ 1«تأمين زندگى زنان مربوط به كسى است كه زنان براى او فرزند بياورند.» اين بخاطر بيان علّت حكم است و اين كه چون زنان براى مردان فرزندى آوردهاند، پس مردان بايد هزينۀ زندگى آنان را فراهم سازند. و اگر به كسى مىگوييم: عالم و دانشمند را احترام كن، به خاطر علم و دانش او است.
پس بنابر اين، اگر عمر مىگويد: «انا نتوسل اليك بعم نبيك » مىخواهد علّت توسل به عباس را برساند كه چرا در ميان افراد ديگر به او متوسل شويم، همچنانكه خود عباس گفت: «لمكاني من نبيك .»
با در نظر گرفتن اين جهات، مىتوان بطور قطع و يقين گفت كه مسلمانان صدر اسلام به اشخاص پاكدامن و صالح متوسل مىشدند.