114كوه،يكى است اما تنههاى آن از هم جداست. جماء عاقل نيز از سمت غرب روبهروى جماء امّ خالد قرار دارد و در فاصلۀ ميان آن دو كوه حبشى واقع شده است.
از جمّاء در موارد متعددى از سيره و حديث شريف نام برده شده است.
جمدان:
(به ضمّ اول و سكون دوم)، به صورت«بجدان»و«حمران»نيز روايت مىشود.به نظر مىرسد كه «جمدان»تثنيه«جمد»باشد و جمد به معناى تپۀ كوچك است.
در حديث شريف از اين نام خاص ياد شده است؛مثلا روايت شده كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به جمدان رسيد و فرمود:«هذه جمدان،سبق المفردون...». 1جمدان در راه مكه قرار دارد و در تعيين محلّ آن اختلاف است.بلادى مىگويد:دو كوه مجاورند در يكصد كيلومترى شمال مكه كه راه،از دامنۀ شرقى آن مىگذرد.از شرق وادى خليص را در برگرفتهاند و از غرب مشرف به ساحل مىباشند.در كتابهاى قديمى اقوال ديگرى آمده است.
جمره:
جمره در لغت به معناى سنگريزه است و در اينجا به معناى محلّ رمى جمره است در منا و سه تا است:
1-جمرۀ كبرى يا عقبه كه در آخر منا،از طرف مكه قرار دارد و وجه تسميهاش آن است كه در روز قربانى رمى مىشود.
2-جمرۀ وسطى.
3-جمرۀ اولى يا كوچك.
جمع:
(به فتح جيم و سكون ميم):همان مزدلفه است.علّت نامگذارى مزدلفه به «جمع»آن است كه در اين مكان نماز مغرب و عشا به صورت جمع(و همزمان) خوانده مىشود.
روايت شده كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در«قزح» وقوف كرد و فرمود:اينجا قزح و موقف مىباشد و«جمع»سراسرش موقف است.قزح جزو مزدلفه مىباشد.
[در لسان العرب آمده است: 2
جمع:
نام مزدلفه است و وجه نامگذارى