315مشهورترين اين سفرنامهها، «سفرنامه فرهاد ميرزا» معتمد الدوله - فرزند عباس ميرزا - از سياستمداران و عالمان خاندان قاجارى است كه جداى از اين اثر، آثار علمى و تاريخى ديگرى هم از وى برجاى مانده است. وى كه اهل علم و دانش بوده، آگاهىهاى مفصلى از ابعاد مختلف حج، از فقه و تاريخ به دست داده و سفرنامه خود را غنى كرده است. وى از جمله كسانى است كه در جستجوى اماكن تاريخى به هر گوشهاى سرزده و با توجه به اطلاعاتى كه از كتابهاى تاريخى معروفى مانند «خلاصة الوفاء» به دست آورده، يك يك مساجد مدينه را زيارت كرده، آگاهىهايى در باره آنها داده و حتى نقشهاى هم براى حرم پيغمبر(ص) و مسجد النبى كشيده است. 1 همو با توجه به دانش و موقعيت خود، برخى از كتيبههاى موجود مسجد را خوانده و در كتابش ثبت كرده است.
«سفرنامه حسام السلطنه» - برادر فرهاد ميرزا - سياستمدار مشهور دوره قاجارى كه در سال 1297 انجام گرفته، به لحاظ شرحى كه در باره اماكن تاريخى دارد و در باره بسيارى از آنها به طور مستقل مطالبى آورده، قابل توجه است.
اين قبيل مطالب از كتابهايى كه همراه وى بوده و يا بعداً براى تكميل سفرنامه از آنها استفاده كرده، بر متن افزوده شده است.
در ميان سفرنامههاى موجود، «سفرنامه فراهانى» كه در سال 1302 انجام شده، اطلاعات بسيار جالبى از حجگزارى ايرانىها و حتى غير ايرانىها دارد و از اين جهت واقعا ممتاز است.
وى به تفصيل در باره حجاج كشورهاى مختلف و چگونگى آمدن آنها وحتى مذهبشان سخن گفته است. از نظر شرح اماكن تاريخى نيز سفرنامه فراهانى، حاوى اطلاعات جالب و ممتازى است.
وى بسيارى از سنگنبشتهها را كه نام بانى بناهاى مذهبى و تاريخ آنها را داشته، آورده