متن کتاب حج در آینه تاریخ - جلد 2 - صفحه 270

(5 تا 684)

270از آن كه وى به مدت دو سال در بعلبك، بر طبق مذاهب خمسه فتوا مى‌داد، به زادگاه خويش بازگشت و خود را از دنياى خارج منزوى كرد. حسين بن عبدالصمد شاگرد او در بغداد هم، پست خود را به دليل ناكافى بودن وقف آن وانهاد. ¹ كشته شدن زين الدين (/966 1558) در راه استانبول، در حالى كه سلطان و علماى آن شهر وى را خواسته بودند، طور ناخوشايندى يادآور برخورد ظالمانه و متعصبانه همقطاران سنى او و برخورد سخت آنها در از ميان بردن همه جوامع شيعى عرب بود. احتمالا اين رخداد راه را براى مهاجرت هرچه بيشتر علما به ايران يا نقاط امن ديگر هموار مى‌كرد. ²

جالب آن كه اعقاب بلافصل وى مصمم شدند تا در سرزمين عثمانى بمانند. فرزند او جمال الدين حسن عاملى (م /1011 1602) يك عالم برجسته شيعى در نوع خود، به استثناى يك دوره كوتاه كه براى تحصيل در نجف بود، در جبل عامل زيست. بر اساس يك نقل، وى سفر زيارتى به مشهد را هم نپذيرفت، از آن جهت كه مبادا شاه عباس اول به وى تكليف كند تا در ايران بماند. ³ فرزند وى، محمد عاملى پس از فوت پدر و معلم خود، جبل عامل را ترك كرد و براى پنج سال در مكه زندگى كرد. در اين سالها او از نزديكان ميرزا محمد استرآبادى بود و در كار تأليف «رجال» از نظر تنظيم و تجديد نظر در آن، به وى كمك مى‌كرد، همچنان كه يك نسخه از آن را استنساخ كرد. وى به جبل عامل بازگشت و از آنجا به كربلا رفت و در نهايت در مكه سكونت گزيد و همانجا در سال /1030 1621 درگذشت. گفته شده است كه شاه صفوى با اصرار از وى دعوت كرده بود تا به دربار وى بيايد اما او رد كرده بود. ⁴ مسن‌ترين فرزند وى، زين الدين محمد عاملى (م /1064 1654) شاعر پر آوازه، دو بار به ايران آمد، اما بيشترين سالهاى عمرش را در مكه گذراند. ⁵

حرفوش بعلبك و ابن علوان، همسايگان كرك نوح، دو نمونه ديگر از مقامات رسمى عثمانى شيعى بودند كه در منطقه حضور داشتند. حرفوش به عنوان حاكم بعلبك

1) . درباره سفر شهيد به استانبول نگاه كنيد به: . M. S ALATI, Ricerche suiio sciismo nellImpero: il viaggio di Zayn al - Din al - Ahahid al - thania Istanbul al tempi di Solimano il Magnifico Oriente Moderno N. S. 1 ,9 - 3)1990(, 81 - 92.

2) . اندكى پس از كشته شدن شهيد ثانى، شاگرد وفادار او حسين عاملى، همراه خانواده خود به دربار صفوى رفت. شاگرد ديگر او، على بن احمد بن ابوجعفر الحارثى الهمدانى (م 1005 / 1597) جبل عامل را براى پيوستن به خانواده خود ترك كرد. وى ابتدا در كربلا توقف كرد، پس از آن به دورق رفت و از آنجا عازم هويزه شد. (اعيان الشيعة، ج8، ص162).

3) . نك: على العاملى، الدرالمنثور، ج2، صص 209 - 199؛ محبى، همان، ج2، صص23 - 21؛ امل الآمل، ج2، صص 63 - 57؛ تكلمة امل الآمل، صص142 - 138؛ روضات الجنات، ج2، صص302 - 296؛ لؤلؤة البحرين، صص51 - 45.

4) . على العاملى، ج2، صص222 - 209؛ معجم المؤلفين، ج9، صص200 - 191 تكلمة امل الآمل، ص341؛ لؤلؤة البحرين، صص85 - 82؛ روضات الجنات، ج7، صص45 - 39.

5) . على العاملى، ج2، صص238 - 222؛ لؤلؤة البحرين، صص82 - 80؛ امل الآمل، ج1، صص98 - 92؛ اعيان الشيعة، ج7، صص162 - 159؛ محبى، ج2، صص 191 و 192؛ معجم المؤلفين، ج4، ص194؛ تكلمة امل الآمل، صص 220 و 221.

مشخصات کتاب

حج در آینه تاریخجلد:2:پژوهشكده حج و ز يارتناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:13

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1جلد 2جلد 3