187دال بر اتمام و تخيير را بر احاديث تقصير مقدم بدانيم، در حالى كه روايت ابن حديد نيز به نوعى ناظر به اين اختلاف بوده و اتمام در آن به قصد اقامت ده روز، منوط و مشروط گرديده است. ¹

جواب از اشكال

روايت على بن حديد ضعف سندى دارد؛ بنابراين نمى‌تواند با حديث ابن مهزيار معارضه كند؛ به عبارت ديگر، تقابل ميان «حجت» و «لا حجت» است. پس روايت على بن مهزيار تنها مرجح خاص در اين مقام است؛ علاوه بر اينكه با عمل مشهور فقها به آن، نيز تقويت مى‌گردد.

به فرض كه هر دو روايت را از جهت سند يكسان بدانيم، اما روايت على بن مهزيار مقدم است؛ چراكه از خود معصومين وارد شده كه در اين موارد ترجيح با روايت اخير از حيث زمان است؛ ² به اين معنا كه اگر روايتى از يكى از معصومين(عليهم السلام) صادر گرديد و معصوم بعد از آن، به‌گونه ديگرى (منافى با آن) پاسخ داد، كلام امام بعدى مقدم است. در بحث ما نيز، روايت ابن مهزيار كه از امام جواد(ع) صادر گرديده، بر روايت ابن حديد كه از امام رضا(ع) است، مقدم مى‌باشد. بنابراين مرجح خاص، تنها حديث ابن مهزيار خواهد بود. ³

ب) ترجيح عام

در باب تعادل و تراجيح كه از مباحث علم اصول است، مرجحات منصوص، به پنج دسته «ترجيح به احدثيت»، «ترجيح به صفات»، «ترجيح به شهرت»، «ترجيح به موافقت با كتاب» و «ترجيح به مخالفت با عامه» تقسيم و حجيت آنها ارزيابى مى‌شود؛ هرچند كه بعضى از علما از ميان اين مرجحات، تنها ترجيح به موافقت با كتاب و مخالفت با عامه را مى‌پذيرند. ⁴

در مسئله حكم نماز مسافر در اماكن اربعه، فقها در مقام تعارض ميان روايات باب،