172رياض ¹ گويد: «كلام مرحوم حر عاملى (صاحب وسائل) ظهور در اجماع فقها بر اين قول دارد».

- مرحومان شيخ طوسى ² و ابن ادريس ³ اين قول را اجماعى اصحاب دانسته‌اند.

- شهيد اول، ⁴ محقق كركى، ⁵ شهيد ثانى ⁶ و سيد بحرالعلوم ⁷ مى‌گويند: اين قول، مذهب اصحاب و از منفردات ايشان است.

ادله قائلين به تخيير

دليل اول: اجماع

مرحوم شيخ طوسى، ⁸ يكى از ادله اين قول را، اجماع فقها شمرده است. صاحب رياض نيز بعد از نقل كلام صاحب وسائل و تفسير آن بر ظهور در اجماع، اين اجماع را يكى از ادله قول به تخيير دانسته است. ⁹

اشكال

اين دليل، از جهت صغروى و كبروى محل تأمل است؛ چرا كه:

1. با وجود مخالفانى چون مرحوم صدوق، چنين اجماعى چگونه منعقد مى‌شود؟!

2. اجماع مدركى است و يا حداقل مدركى بودن آن محتمل‌است؛ بنابراين، حجت نخواهد بود.

دليل دوم: روايت عمران بن حمران

قُلْتُ لأَبِي الْحَسَنِ (ع) أُقَصِّرُ فِي الْمسجدالحرام أَوْ أُتِمُّ؟ قَالَ: فَإِنْ قَصَّرْتَ فَلَكَ وَ إِنْ أَتْمَمْتَ فَهُوَ خَيْرٌ وَ زِيَادَةُ الْخَيْرِ خَيْر. ¹⁰

به امام رضا عرض كردم: در مسجدالحرام شكسته [نماز] بخوانم و يا تمام؟ امام فرمود: «اگر شكسته خواندى، پس براى توست [كه مجزى است] و اگر تمام خواندى پس آن بهتر است و طلب خوبى و خير، بهتر است».