173 دليل سوم: صحيحه حسين بن مختار

عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْمُخْتَارِ، عَنْ أَبِي إِبْرَاهِيمَ(ع) قَالَ: قُلْتُ لَهُ إِنَّا إِذَا دَخَلْنَا مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ نُتِمُّ أَوْ نَقْصُرُ؟ قَالَ: إِنْ قَصَرْتَ فَذَاكَ، وَ إِنْ أَتْمَمْتَ فَهُوَ خَيْرٌ يَزْدَاد. ¹

از حسين بن مختار، از امام موسى كاظم نقل شده است كه به امام عرض كرد: وقتى وارد مكه و مدينه مى‌شويم، [نماز را] تمام يا شكسته بخوانيم؟ امام فرمود: «اگر شكسته بخوانى كه مجزى است و اگر تمام بخوانى پس آن خيرى است كه ثواب نماز را زياد مى‌كند».

دليل چهارم: روايت على بن يقطين

عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَقْطِينٍ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا إِبْرَاهِيمَ(ع) عَنِ التَّقْصِيرِ بِمَكَّةَ، فَقَالَ: أَتِمَّ وَ لَيْسَ بِوَاجِبٍ إِلاَّ أَنِّي أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِي. ²

از على بن يقطين نقل شده كه گفت: از امام موسى كاظم درباره شكسته خواندن در مكه پرسيدم. امام فرمود: «تمام بخوان. البته واجب [تعيينى] نيست؛ منتها دوست دارم براى تو هر آنچه كه براى خود دوست دارم.

بررسى دلالى

كوه‌كمرى، ³ صاحب حدائق، ⁴ ميلانى، ⁵ خوانسارى ⁶ و خويى اين روايات را از جمله روايات دال بر تخيير شمرده و آن را دليل و مستندِ مشهور علما در اين قول دانسته‌اند. مرحومان سبزوارى، ⁷ صاحب رياض، ⁸ صاحب جواهر، ⁹ ميرزاى قمى ¹⁰ و حائرى ¹¹ اين روايت را صريح و نص در مذهب و رأى مشهور فقها [تخيير با افضليت تمام] مى‌دانند.

دليل پنجم: صحيحه على بن يقطين

عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَقْطِينٍ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ (ع) فِي الصَّلاَةِ بِمَكَّةَ، قَالَ: مَنْ شَاءَ أَتَمَّ وَ مَنْ شَاءَ قَصَّر. ¹²