153 پاسخ مرحوم اصفهانى به اين اشكال

مرحوم اصفهانى، در ادامه بيان گذشته، پاسخى مطرح مى كند مبنى بر اينكه شايد ظاهر سؤال، قابل چنين حملى باشد؛ اما در پاسخ، امام(ع)

«قَصِّرْ مَا لَمْ تَعْزِمْ على مُقَامِ عَشَرَةِ أَيَّامٍ»، مجالى براى تصرف در ظهور «قَصِّر» وجود ندارد و شكسته خواندن در جايى كه قصد اقامت نشده و اتمام در فرض قصد اقامت، متعين و ثابت است. ¹

دليل سوم: در صحيحه على بن مهزيار

وى از محمد بن إبراهيم حُضينى نقل مى كند كه گفت:

استَأمَرتُ أبَا جَعْفَرٍ (ما) فِي الإِتمَامِ وَ التَّقصِيرِ، قَالَ: إِذَا دَخَلتَ الحَرَمَيْنِ فَانْوِ عَشَرَةَ أيَّامٍ وَ أتِمَّ الصَّلاةَ، فَقُلتُ لَهُ: إِنِّي أقْدَمُ مَكَّةَ قَبلَ التَّروِيَةِ بِيَومٍ أو يَومَينِ أَو ثَلاثَةٍ، قَالَ انْوِ مُقَامَ عَشَرَةِ أيَّامٍ وَ أتِمَّ الصَّلاةَ. ²

بررسى دلالى روايت

مرحومان وحيد بهبهانى و اشتهاردى ³ در فرض «عدم قصد اقامت ده روز»، روايت را دال بر تعين قصر مى دانند و معناى حديث طبق بيان مرحوم وحيد، چنين است: «اتمام تنها در جايى مشروعيت دارد كه قصد اقامت دارى؛ اگر مى توانى اقامت داشته باشى، تمام بخوان و اگر نمى توانى اقامت كنى، بايد قصر بخوانى». ⁴

كلام مرحوم شيخ طوسى در معناى روايت

در نگاه مرحوم شيخ، بهترين معنا از روايت، اين است كه بگوييم: «تمام خواندن نماز براى مسافر، با صِرف نيتِ اقامت ده روز امكان‌پذير است، هرچند كه علم به عدم اقامت داشته باشد و اين ويژگى از خصائص اين اماكن است». ⁵

اشكال بر معناى شيخ

قائل شدن به اين معنا به هيچ وجه صحيح نيست؛ چرا كه قصد اقامت ده روز با