136

1. ذبح كفاره احرام عمره در حزوره

علامه حلى (أعلى الله مقامه) درباره كفارات احرام از على بن بابويه پدر بزرگوار شيخ صدوق نقل مى‌كند: «كلّ ما أتيته من الصيد في عمره أو متعه فعليك أن تنحر أو تذبح ما يلزمك من الجزاء بمكّه عند الحزوره قباله الكعبه موضع النحر...».

شبيه اين سخن را نيز علامه از ابن براج و ابوالصلاح حلبى و ابن ادريس نقل كرده است. ¹ ازرقى مى‌گويد: «الحزوره؛ سوق مكّه، و كانت بفناء دار أُمّ هاني ابنه أبي طالب التي كانت عند الحنّاطين فدخلت في المسجدالحرام». ²

زبيدى مى‌نويسد: «... في روض السهيلي: هو اسم سوق كانت بمكّه و أُدخلت في المسجد لم ا زيد فيه...». ³

ياقوت حموى هم بيان مى‌كند: «الحزوره؛ كانت سوق مكّه، و قد دخلت في المسجد لمّازيد فيه». ⁴

از اين كلام ابن بابويه: «... موضع النحر» نيز فهميده مى‌شود كه حزوره محل قربانى اهل مكه بوده است. چنان‌كه ازرقى و حموى و زبيدى تصريح كرده‌اند «حزوره» از چند قرن پيش داخل و جزء مسجدالحرام شده و ديگر قربانى كردن در آنجا ممكن نيست. با اين وصف، يكى از فقيهان بزرگ معاصر - به پيروى از ابن بابويه و فقيهان ديگرى كه از آنها نام برديم - در مناسك عربى خود (ص 116) نوشته‌اند: «ما يلزم الحاجّ من الفداء في إحرام الحج ينحره أو يذبحه بمني، و إن كان في إحرام العمره فبمكّه بالموضع المعروف بالحزوره».

بى‌ترديد در دوران قديم و پيش از انقلاب با نبود امكانات و ابزارهاى گوناگون، اين‌گونه سهل انگارى‌ها طبيعى بود. ولى امروزه ديگر پسنديده نيست. ⁵

پاره‌اى از نمونه‌هايى كه بيان شد موضوع بعضى از احكام مستحب بود و در خصوص جاهايى كه موضوع احكام واجب‌اند، مانند جمرات، موضوع‌شناسى، اهميت