86سنگريزهها در مناست و هر تودهاى از سنگريزه جمره ناميده مىشود و جمع آن جمرات است.
تعبير به «كومه»، يعنى توده سنگريزه، اشاره به همان محل اجتماع سنگريزههاست.
اين تعبير در خاطر شريف شما باشد كه براى توضيح بعضى از عبارات مفيد است.
2. مرحوم طريحى (متوفاى سال 1087ه .ق) در «مجمع البحرين» مىنويسد:
والجمرات مجتمع الحصي بمنى، فكلّ كومة من الحصي جمرة و الجمع جمرات و جمرات منا ثلاث.
جمرات محل اجتماع سنگريزهها در مناست. هر تودهاى از سنگريزه، جمرهاى است و جمع آن، جمرات است و جمرات منا سه تاست.
در اينجا نيز جمرات به محل اجتماع سنگريزهها تفسير شده است.
3. ابن منظور (متوفاى سال 711 ه .ق) در «لسان العرب» مىنويسد:
والجمرة اجتماع القبيلة الواحدة ... و من هذا قيل لمواضع الجمار الّتي ترمي بمنى، جمرات؛ لأنّ كلّ مجمع حصي منها جمرة، و هي ثلاث جمرات.
جمره به معناى اجتماع يك قبيله است و به همين جهت، به محل اجتماع سنگهايى كه در منا پرتاب مىشود، جمرات گفته شده؛ چون هر توده سنگريزهاى از آن، جمرهاى است و آنها سه عدد هستند.
4. ابن اثير (متوفاى سال 606ه .ق) در «نهايه» مىنويسد:
الجمار هي الأحجار الصغار و منه سمّيت جمار الحج للحصي التي يرمي بها و أمّا موضع الجمار بمنى فسمّي جمرة لأنّها ترمي بالجمار و قيل لأنّها مجمع الحصي، الّتي يرمي بها. 1
جمار، سنگهاى كوچك است و به همين جهت به سنگريزههايى كه در رمى استفاده مىشود، جمار گفتهاند و اما محل سنگريزهها را در منا به اين جهت جمره مىگويند كه سنگريزه (جمار) بر آن مىاندازند. بعضى گفتهاند به خاطر آن است كه محل جمع شدن سنگريزههاست.