147و آنها را جمع‌بندى نماييم. روايات رسيده در اين موضوع را مى‌توان به چند دسته تقسيم كرد:

1. رواياتى كه دلالت دارد بر وجوب ذبح بر حاجى و زائرى كه حج تمتع انجام مى‌دهد، و از محل ذبح سخنى به ميان نياورده است؛ مانند روايت زرارة بن اعين:

عن زرارة بن اعين، عن أبي جعفر(ع) في المتمتع، قال عليه الهدى. ¹

زراره از امام باقر(ع) در مورد متمتع مى‌پرسد. حضرت مى‌فرمايد: بر او لازم است قربانى كند.

2. دسته ديگر رواياتى است كه به صراحت دلالت مى‌كند بر وجوب ذبح در منا و عدم كفايت ذبح در غير منا؛ مانند روايات ذيل:

-عن ابراهيم الكرخي عن أبي عبدالله(ع) في رجلٍ قدم بهديه مكة في العشر فقال: إن كانَ هدياً واجباً فلا ينحره إلّا بمنى. ²

ابراهيم كرخى از امام صادق(ع) در مورد كسى كه هدى (قربانى) را در دهه اول ذيحجه به مكه آورده، سؤال مى‌كند. حضرت پاسخ مى‌فرمايد: اگر هدى، هدى واجب است، جز در منا حق ندارد قربانى كند.

اين روايت از نظر سند مشكل دارد و ابراهيم كرخى توثيق نشده است.

-عن مسمع عن أبي عبدالله(ع) قال: مِني كُلُّهُ مَنحر... . ³

مسمع از امام صادق(ع) نقل مى‌كند كه آن حضرت فرمود: «همه جاى منا قربانگاه است...

در سند اين روايت لؤلؤى واقع شده كه وى تضعيف گرديده است.

-عن عبدالأعلي قال: قال أبوعبدالله(ع): لا هَدي إلّامِنَ الإبلِ ولا ذبح إلّا بمنى. ⁴

عبدالأعلى مردد است بين «عبدالأعلى بن اعين بجلى» كه توثيق شده و «عبدالأعلى بن اعين» آل سام كه تضعيف گرديده است. بنابراين روايت از اعتبار مى‌افتد.

-عن منصور بن حازم، عن أبي عبدالله(ع) في رجل يضلّ هديه فوجده رجل آخر