85ارتباط حى و زنده با حى و زندۀ ديگر است». ¹

استاد شهيد مطهرى، زيارت را فراتر از رابطۀ ديدارى زنده‌هاى مادى دانسته است: «در مذهب با اولياء اللّٰهِ از دنيا رفته هم چنين عمل مى‌شود كه با زنده، بلكه زنده‌تر از زنده‌هاى معمولى. چون در آنِ واحد هزارها نفر با او سخن مى‌گويند و درود مى‌فرستند و در عالم ضمير خود يك ارتباط واقعى برقرار مى‌كنند». ² «به طور كلى بزرگان و خدمتگزاران پس از مرگشان به نوعى تجليل مى‌شوند، ولى تجليل غير دينى صرفاً جنبۀ اعتبارى و تشريفاتى دارد، در حقيقت نوعى تلاعب است...؛ مانند «زنده ياد» نوشتن براى به ياد ماندن وجود ذهنى يك شخصيت، و از اين قبيل است دسته‌گل نثار قبر كردن، يك دقيقه سكوت كردن، از برابر عكسش رژه رفتن». ³

«احياناً ارتباط متقابل؛ از شكل امر تشريفاتى و قراردادى و اعتبارى و در حقيقت از شكل بازى - كه صرفاً فرض و اعتبار است - خارج مى‌شوند. به طور كلى اعياد مذهبى و سوگوارى‌هاى مذهبى همه از صورت قرارداد و تشريفات خارج است». ⁴

پس زيارت، واقعيتى است اصيل.

عمل حسى

مقصود از عمل حسى در اين‌جا عملى است كه واسطۀ جسم، انجام مى‌گيرد و توسط چشم، ديده مى‌شود؛ به ديگر بيان: عمل حسى، از جنس تفكر كه به طور مطلق، عمل عقلى است و از دستة نيت كه مطلقاً، عمل قلبى است به شمار نمى‌آيد.

پس زيارت، واقعيتى است اصيل و عملى است حسى.

عبادت

از نگاه دينى، اعمال انسان باورمند به دو دسته رده‌بندى مى‌شود: الف) اعمال عبادى؛ ب) اعمال غير عبادى.