143 اشكال

استدلال به روايت از نظر قيد وضو داشتن، تمام به نظر نمى‌رسد؛ چراكه چنين قيدى مى‌تواند دليل ديگرى غير از اقتداى حقيقى داشته باشد. اوّلاً وضو داشتن شرط نماز واقعى است؛ بنابراين براى تحقق چنين نمازى وضو نياز است. مطابق برخى روايات، ¹ عده‌اى از اهل تسنن در مواردى، برخى شيعيان را براى امام جماعت خود بر مى‌گزيدند. بنابراين شخص شيعى بايد وضو داشته باشد تا بتواند در صورت نياز، امامت كند. ثالثاً اگر قائل شديم جماعت با مخالفين صورى است، مطابق رواياتى، اين نماز حكم تسبيح را دارد كه اين تسبيح همراه با وضو، ثواب بيشترى خواهد داشت. محقق اصفهانى(رحمه الله) در اين زمينه مى‌فرمايد: «تقييد به وضو در برخى روايات يا براى حفظ احترام صورت نماز است يا از اين جهت كه ذكر خدا از روى طهارت باشد». ² بنابراين استناد به اين تعبير در اين دو روايت تمام به نظر نمى‌رسد و برخلاف نظر برخى ³ كه اين قيد را قرينه تامّى بر اقتداى حقيقى دانسته‌اند، اين قيد با جماعت صورى و نماز فراداى واقعى نيز سازگار است. بله با توجه به اينكه در روايت سخنى از فرادا خواندن نيست و از طرفى وضو داشتن با نماز واقعى سازگار است، در كنار تعبير «يصلّى معهم»، در مجموع، اقتداى حقيقى را اثبات مى‌كند. بنابراين روايت محل بحث، ظاهر در اقتداى حقيقى به نماز معاده است و با هر دو نوع تقيه، يعنى خوفى و مداراتى سازگار است.