140
بررسى دلالى
امام خمينى(رحمه الله) نيز به اين روايت استشهاد كرده، 1 اما درباره نحوه دلالت روايت بر اقتداى حقيقى، توضيحى نداده است. ممكن است مقصود ايشان اين باشد كه روايت درباره «دخول معهم» است كه يك فرض آن عدم اقتداست، ولى فرض ديگر اقتداست كه مطابق روايت چنين اقتدايى كه اقتداى به مخالفين است، مانند اقتداى به كسى است كه شرايط اقتدا را دارد و اين همانندى در صحت نماز و جماعت است. وجود واو وصليه در اين روايت مىتواند مؤيد اين احتمال باشد كه فرض اقتدا نيز وجود دارد.
اما با توجه به تصريح روايت به فرض عدم اقتدا
( وَ إِنْ لَمْ تَقْتَدِ بِهِمْ ) چنين دلالتى تمام نيست و روايت ظاهر در اين معنا نيست. به نظر، روايت بيانگر اين نكته است كه در صورت همراهى صورى با مخالفين، آنچه در جماعت صحيحه مد نظر است براى آن شخص محسوب مىشود و قبلاً بيان شد 2 آنچه محسوب مىشود يا ثواب جماعت است يا صحت اصل نماز.
نتيجهگيرى
از مجموعه روايات، اقتداى حقيقى و صحت نماز جماعت با مخالفين و اهل تسنن در نماز فريضه استفاده مىشود. از روايات معتبر نقلشده، شمار چشمگيرى، دلالت روشنى بر اين امر دارند. بعضى روايات گرچه از نظر دلالت، ظاهر در اقتداى حقيقى بوده، از نظر سند معتبر نبودند. اين روايات به عنوان مؤيد استفاده مىشوند. نكته ديگر اينكه بعضى از اين روايات متناسب با فضاى تقيه خوفى و بعضى ديگر ناظر به تقيه مداراتى و تعدادى نيز از اين نظر مطلق بود. در پايان روايتى از تفسير امام حسن عسكرى(ع) را به عنوان مؤيد ذكر مىكنيم: