111 عَنِ الرَّجُلِ يُصَلِّي مَعَ الرَّجُلِ الْوَاحِدِ مَعَهُمَا النِّسَاءُ »، ¹

« قَالَ اميرالمؤمنين (ع) كُنَّ النِّسَاءُ يُصَلِّينَ مَعَ النَّبِيِّ (ص) فَكُنَّ يُؤْمَرْنَ أَنْ لَا يَرْفَعْنَ رُءُوسَهُنَّ قَبْلَ الرِّجَالِ لِضِيقِ الْأُزُر ». ² همان‌طوركه روشن است در اين روايات و مشابه آن، تعبير «مع» به كار رفته و حال آنكه بيانگر اقتداى حقيقى است، نه ظاهرى و صورى.

تقريب سوم: عبارت «كمن صلّى خلف رسول الله» و وحدت سياق

اين تعبير نيز ظهور در اقتداى حقيقى و جماعت صحيحه دارد و به حكم وحدت سياق، فقره قبل از آن، يعنى «من صلّى معهم» نيز، ظهور در اقتداى حقيقى پيدا مى‌كند. حضرت امام(رحمه الله) مى‌فرمايد: «شكى نيست نماز با پيامبر(ص) صحيح و داراى همه فضيلت است؛ پس نماز با عامه در حال تقيه نيز همين حكم را دارد». ³ آيت‌الله العظمى خويى(رحمه الله) نيز مى‌فرمايد:

در برخى روايات تعابيرى ذكر شده كه دلالتش بر اجزا قابل مناقشه نيست. مانند روايت

من صلى معهم في الصف الأول . .. آيا امكان دارد نماز پشت سر پيامبر(ص) مجزى از مأموربه اولى نباشد؟ ⁴

البته ايشان در جمع روايات، اقتداى حقيقى را نپذيرفته‌اند.

در روايت ديگرى كه همسان با روايت محل بحث است، آمده است:

عَنْ احمد بن محمّد بن عيسى عَنِ الْبَرْقِيِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ الْمُثَنَّى الْخَطِيبِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قَالَ لِي أَبُوعَبْدِاللهِ(ع) يَا إِسْحَاقُ أَتُصَلِّي مَعَهُمْ فِي الْمَسْجِدِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ صَلِّ مَعَهُمْ فَإِنَّ الْمُصَلِّي مَعَهُمْ فِي الصَّفِّ الْأَوَّلِ كَالشَّاهِرِ سَيْفَهُ فِي سَبِيلِ الله. ⁵

اسحاق بن عمار مى‌گويد: امام صادق(ع) به من فرمودند: اى اسحاق! آيا با اهل تسنن در مسجد نماز مى‌خوانى؟ گفتم: بله. فرمودند: با آنان نماز بگزار؛ چون كسى كه در صف اول با آنان نماز بخواند، مانند كسى است كه در راه خدا شمشير مى‌كشد.