124
الف) احترام به صاحب مرقد
همانطور كه سلام دادن به امامان معصوم(عليهم السلام) و خواندن زيارتنامه آنان، نشانه احترام و رعايت ادب در پيشگاه ايشان است، خداحافظى هنگام برگشت نيز جزو آداب زيارت و نشانه ادب و احترام به صاحب مرقد مىباشد. ترك جوار اهلبيت(عليهم السلام)، بدون وداع و خداحافظى، نوعى بىاحترامى تلقى مىشود. ازاينرو، زائران امامان معصوم(عليهم السلام) در پايان سفر، با زيارت وداع، اقدام به بازگشت مىكنند.
ب) ابراز علاقه مجدد
يكى از كارهايى كه باعث استحكام پيوند دوستى ميان دو نفر مىشود، ابراز علاقه آن دو به يكديگر است؛ چنانكه امام صادق(ع) فرمود:
«إِذَا أَحْبَبْتَ رَجُلًا فَأَخْبِرْهُ بِذَلِكَ فَإِنَّهُ أَثْبَتُ لِلْمَوَدَّةِ بَيْنَكُمَا» 1؛ «اگر كسى را دوست داشتى، او را از آن آگاه كن؛ زيرا اين كار، بيشتر باعث تثبيت دوستى ميان شما مىشود».
بنابراين دو نفر كه به هم علاقه دارند، هرقدر اين علاقه را بيشتر ابراز كنند، علاقه ميان آنان مستحكمتر مىگردد. بىترديد ابراز علاقه زائر به معصوم مورد زيارت نيز چنين است. ما شيعيان هم به دليل آنكه اهلبيت(عليهم السلام) پيشوايان ما مىباشند و هم به دليل دستور خداوند كه مىفرمايد: (قُلْ لاٰ أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبىٰ) 2لازم است محبت خود را به ايشان ابراز كنيم.
در واقع زائرى كه قصد اتمام سفر و جدا شدن از مضجع شريف پيشواى خود را دارد، با خواندن زيارت وداع، عشق و علاقه خود را به آن بزرگوار به گونهاى ديگر ابراز مىكند. بسيارى از فرازهاى زيارتنامهها، از جمله زيارتنامههاى وداع، در واقع ابراز