54شمرده مى‌شد؛ زيرا نوعى ترك عادت تلقى مى‌گرديد و از آن‌رو كه احرام ترك عادت است، پس از اين ترك عادت، آن را تكميل مى‌كردند، اما خداوند با نزول اين آيه، ملاك برّ و نيكى را تقوا دانسته است. ¹

7. ( إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا .) ²

يكى از اعمال حج در جاهليت، سعى ميان كوه‌هاى صفا و مروه بود، ولى در بالاى اين دو كوه، دو بت به‌نام‌هاى اساف و نائله نصب بود كه آنها به‌هنگام سعى، براى اين دو بت احترام قائل مى‌شدند. مسلمانان به‌خاطر سابقه اين موضوع، كراهت داشتند در ايام حج سعى ميان صفا و مروه كنند و تصور مى‌كردند اين يك عمل جاهلى است. خداوند با نزول اين آيه، آن تصوّرات را مردود دانست و سعى ميان صفا و مروه را يكى از شعائر دين مطرح كرد؛ چنان‌كه معاويةبن عمار از امام صادق(ع) روايت كرده كه آن حضرت در ضمن حديثى طولانى فرمود:

«إِنَّ الْمُسْلِمِينَ كَانُوا يَظُنُّونَ أَنَّ السَّعْيَ بَيْنَ الصَّفَا وَ الْمَرْوَةِ شَيْءٌ صَنَعَهُ المُشْرِكُونَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ ... إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللهَ ...». ³

از عادات ديگر جاهليت در مراسم حج، طواف در حال برهنگى است. آنان معتقد بودند كه تأمين لباس احرام در اختيار قريش قرار دارد و اگر كسى جامه احرام تهيه نمى‌كرد، مى‌بايست برهنه طواف كند و طواف با لباس و پارچه‌اى كه از خارج حرم باشد را باطل مى‌دانستند، چنان‌كه مرحوم فيض از امام صادق(ع) در اين‌باره روايت آورده كه آن حضرت فرمود:

«وَ كَانَ سُنَّةً مِنَ الْعَرَبِ فِي الْحجِ‌ّ أَنَّهُ مَنْ دَخَلَ مَكَّةَ وَ طَافَ بِالْبَيْتِ فِي ثِيَابِهِ لَمْ يَحِلَّ لَهُ إِمْسَاكُهَا وَ كَانُوا يَتَصَدَّقُونَ بِهَا وَ لَا يَلْبَسُونَهَا بَعْدَ الطَّوَافِ فَكَانَ مَنْ وَافَى مَكَّةَ يَسْتَعِيرُ ثَوْباً وَ يَطُوفُ فِيهِ ثُمَّ يَرُدُّهُ وَ مَنْ لَمْ يَجِدْ عَارِيَّةً اكْتَرَى ثِيَاباً وَ مَنْ لَمْ يَجِدْ عَارِيَّةً وَ لَا كَرًى وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ طَافَ بِالْبَيْتِ عُرْيَاناً فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الْعَرَبِ وَسِيمَةً جَمِيلَةً فَطَلَبَتْ ثَوْباً عَارِيَّةً أَوْ كَرًى فَلَمْ تَجِدْهُ فَقَالُوا لَهَا إِنْ طُفْتِ