113
بررسى دلالى
محقق داماد از دو فقره روايت، براى عدم جزئيت طواف نساء، بهره برده است. ايشان در ابتدا از تعبير « لَرَجَعُوا إِلَى مَنَازِلِهِمْ » اينگونه استفاده كرده است كه اگر طواف نساء جزء حج بود، نبايد مردم قبل از انجام آن به منازلشان برگردند؛ بنابراين چنين تعبيرى خارج بودن طواف نساء از حقيقت حج را بيان مىدارد.
سپس از عبارت « لَا تَحِلُّ لَهُمُ النسَاءُ حَتّى يَرْجِعَ » چنين استفاده مىكند كه اين عبارت از جهت زمان مطلق است و شامل بازگشت در غير ايام حج نيز مىشود. اگر طواف نساء جزء حج باشد، قطعاً بايد در ماههاى حج انجام گيرد. بله، اگر مقيدى وجود داشته باشد مبنى بر اينكه لازم است طواف نساء در ماههاى حج انجام گيرد، اين اطلاق را تقييد مىزنيم. ولى چنين قيدى يافت نشد. پس اطلاق « حتى يرجع » بر عدم جزئيت طواف نساء دلالت دارد. 1
اشكال
عبارت « لَرَجَعُوا إِلَى مَنَازِلِهِمْ » هيچ ظهورى در عدم جزئيت ندارد؛ چراكه روايت در مقام بيان سر تشريع طواف نساء و حكمت آن است و ارتباطى با جزء بودن يا نبودن ندارد.
اما در مورد تمسك به اطلاق « حتى يرجع » بايد گفت اولاً معلوم نيست روايت در مقام بيان زمان برگشتن باشد؛ بلكه در صدد بيان اصل برگشت است؛ به اين معنى كه تا طواف نساء انجام نگيرد، حليت استمتاعات حاصل نمىگردد. ثانياً روشن نيست كه فقره « يَعْنِي لَا تَحِل لَهُمُ النسَاءُ حَتى يَرْجِعَ الخ... » جزء روايت باشد؛ بلكه ممكن است توضيح و تبيين راوى باشد. فيض كاشانى